رنگ فرش و دکوراسیون :: رنگ یک زبان جهانی است که احساسات را تحریک می کند و فرهنگها را شکل میدهد. رنگ یکی از ملزومات با شکوه زندگی است، خانه ای که غرق رنگهای مناسب باشد همیشه آرامش بخش است و بر خلاف سایر ملزومات دکوراسیون، یک بعد انسانی دارد که نمیتوان آن را نادیده گرفت. در واقع رنگ، میتواند حالتها را تغییر دهد، فضای خاصی را بوجود آورد و روحیه انسان را بهتر کند و جولانگاه خوبی برای خلاقیت انسان است. هر کدام از رنگ ها دارای انرژی و قدرتی هستند که رازی را در خود جای داده اند.
رنگهایی که ما واقعاً میبینیم از نور ماورای بنفش تا مادون قرمز، همگی مرئی بوده یعنی پایین تر از مادون قرمز و بالاتر از ماورای بنفش نامرئی هستند. احساس و ادراک رنگ با طول موجی تعریف میشود که به رتینای چشم می رسد و انسان ها را از لحاظ زیبایی و به واسطه روان شناختی تحت تأثیر قرار داده و در روحیه انسان اثرات غیر قابل انکاری داشته است. اغلب رنگها یا گرم تلقی می شوند یا سرد. در چرخه رنگ، رنگ ها به سهولت از نظر گرمی و سردی از هم تفکیک می شوند. قرمز، نارنجی و زرد رنگهای گرم و رنگهای سبز، آبی و بنفش رنگهای سرد محسوب می شوند. باید موقعیت و تناسب هر رنگی در رابطه با رنگهای دیگر که ان را احاطه کرده اند و یا با آن توأم هستند سنجیده شود این نکته یکی از اصول مهم برای تعیین اثر و نمود هر کدام از رنگهاست. مثلاً رنگ سبز در کنار رنگ زرد گرم به نظر می آید ولی در کنار رنگ آبی سرد مینماید. بنابراین رنگ نقش بسیار مهم و اساسی در آثار گوناگون از جمله فرش دارد که باعث جلوه طرح و نگاره میشود. ضمن آنکه رنگ آمیز قالی، خود عاملی در تمایز و تشخیص قالی هر منطقه از مناطق و مراکز بافندگی قالی است.
شکل ۱- خانه عرب نشین
قالی باعث می شود زیر پا لطیف و گرم باشد، همچنین عایق صدای خوبی ایجاد می کند و از کوران هوا هم جلوگیری می کند و مناطقی از کف که در وضعیت مناسبی نیستند می پوشاند و از لحاظ دیداری سطح سخت را لطیف می کند و می تواند برای متمایز کردن نواحی مختلف یک اتاق مفید باشد.
انتخاب رنگ فرش به شرایط آب و هوا، نوع زندگی، اقتصاد، سلیقه، مکان، کاربری فرش، فرهنگ و… بستگی دارد به طور مثال “اروپائیان نسبت به رنگ روشن و حتی کم رنگی و بی رنگی اقبال نشان می دهند” و بر خلاف اروپائیان، عربها رنگ لاکی را بسیار می پسندند و یا زمانی که اقتصاد راکد است مردم آمادگی کمتری نسبت به استفاده رنگها دارند و در عوض از رنگهای خنثی استفاده می کنند و زمانی که خوشبینتر باشند تمایل بیشتری برای انتخاب گزینه های جدید به همراه رنگهای سرزنده و شاداب دارند.
شکل ۲- خانه اروپائیان
تاثیرات روانشناسی رنگ
از نظر روان شناسی تاثیرات رنگ را می توان بسته به روحیه افراد در مطابقت با خاصیت رنگ ها در کوراسیون مشاهده نمود. رنگ زرد روشن ترین رنگ بین کلیه ته رنگها است. رنگ زرد نماد روشنی و نور است و از لحاظ سمبولیک با فهم و دانایی ارتباط دارد و نشان دانش و معرفت است. قرمز: رنگی است بسیار انعطاف پذیر و به حالات مختلفی در می آید. به شدت می درخشد و به آسانی تاریک و خاموش نمی گردد. رنگ قرمز سمبل حیات و زندگی است و بیان کننده ی هیجان و شورش استرنگ آبی: از نقطه نظر معنویت فعال به نظر می رسد . آبی معنی ایمان را می دهد و به فضای لاینتهایی و روح اشاره دارد و بر خلاف قرمز انبساط دهنده است. اتاق به رنگ آبی به نظر بزرگتر از آنچه هست می آید. قدرت دفاعی بدن را افزایش می دهد و اثر آرام کننده بر سیستم اعصاب دارد. ولی استفاده دائمی از آبی باعث خستگی و افسردگی می شود.
نارنجی: رنگی مرکب از زرد و قرمز و در حد وسط این دو رنگ است. رنگ نارنجی درخشش و تابندگی فوقالعاده دارد و زمانی که متمایل به قرمز گردد انرژی فعالی در خود حفظ کرده است و به گفته موعودی رنگ نشاط و پایکوبی است و ضد خستگی نیز نامیده می شود. نارنجی باعث تحریک سیستم تنفس میگردد.
بنفش: رنگ مقابل زرد در دایره رنگی است و با آن تضادهای شدید ایجاد می کند. رنگ زرد نماینده هوش و دانش است و در مقابل، رنگ بنفش نمایشگر بیخبری، بیاختیاری است.
اثر آرام کننده بر قلب و تصفیه کننده بر خون دارد و به طور قابل ملاحضه ای ترس را کاهش می دهد.
سبز: رنگ سبز رنگی است که در حد وسط رنگ آبی و زرد قرار گرفته است. با تغییر نسبتهای زرد و آبی کاراکتر سبز متغیر می گردد. رنگ سبز نشان دهندهی آرامش و امیدواری است و آمیزشی از دانش و ایمان است و باعث هماهنگی جسم، روح و ذهن می گردد. فشار خون را کاهش می دهد و فشار عصبی را آرام می سازد.
چند توصیه جهت انتخاب بهترین رنگ فرش در هماهنگی با دکوراسیون
با توجه به اهمیت رنگ و تاثیرات رنگ از نظر روان شناسی بسیاری از موارد فوق را می توان در زیبایی رنگ فرش مشاهده نمود و آنها را به فرش نیز تعمیم داد.
اگر فضا را کوچک تر بخواهیم:
به کار بردن فرشهایی با طرح های بزرگ، استفاده از پوششهای متفاوت برای کف در یک فضا، استفاده از قالی و قالیچه، مخصوصاً با رنگ ها و طرح های متفاوت فضا را کوچک تر از آنچه هست نشان میدهد.
پوشش کف و ارتباط آن با ارتفاع فضا:
به کار بردن کف پوشی با بافت درشت یا پرز بلند، سبب می شود این پوشش در چشم بیننده نزدیکتر دیده شود. همین تاثیر سبب می شود تا فاصله کف تا سقف هم کمتر به نظر آید.
کف پوش تیره تر از دیوارها:
بهتر است رنگ انتخابی برای فرش، رنگی ساده، هماهنگ و تیره تر از دیوارها باشد، چرا که فضا را گرم و صمیمی، خانگی و دلچسب می نماید.
کف پوش روشن تر از دیوارها:
به کار بردن رنگ روشن برای کف سبب می شود تا کف نوارانی و درخشان بنماید. انتخاب رنگی ساده، هماهنگ و روشن تر از دیوارها به کامل شدن این حس کمک می کند.
اگر بخواهیم فضا بزرگ تر دیده شود:
انتخاب پوششی یک دست و با رنگی ساده، بدون طرح با بافتی نرم سبب می شود فضا بزرگ تر به نظر آید و این تأثیر با ادامه این پوشش به دیگر راهرو ها و اتاق ها بدون انقطاع، بیشتر می شود.
بنابراین اهمیت رنگ را نباید از نظر دور داشت، زیرا رنگ فرش به عنوان یک عامل مهم متحد کننده و تعیین کننده محدوده دید تلقی می شود. رنگ فرش باید معقولانه و با دقت و تأمل انتخاب شود.
در مورد انتخاب رنگ باید به نکات زیر توجه نمود :
◄ از رنگ های مورد علاقه تان استفاده کنید، چون احساسات شما مهم است و نشان دهنده شخصیت شماست.
◄ طرح و ابعاد اتاق و رنگ وسایل به کار رفته در منزل را در نظر بگیرید.
◄ میزان نور و روشنایی منزل را مد نظر قرار دهید.
◄ برخی از بخش های تالار، چه از طریق هوا و چه در نتیجه رفت و آمدهای زیاد، در معرض گرد و غبار و آلودگی قرار می گیرد. باید سعی شود این گرد و خاک در روی کفپوش با توجه به رنگ آن، بد نما و زننده به چشم نیاید.
◄ بعضی از رنگ ها می توانند این عیب را در خود پنهان کنند تا لحظه به لحظه در معرض دید قرار نگیرند. بهتر است در این قبیل جاها برای قسمت های سرو غذا و امثال آن، از طرح ها یا ترکیب های لکه لکه یا خال خال استفاده شود.
◄ در قسمت هایی که رفت و آمد کم است و مشکل گرد و خاک بسیار کم یا احیاناً در حد صفر است، میتوان از رنگ های روشن استفاده نمود.
◄ کفپوش محل های پر رفت و آمد باید دارای رنگ های تیره تر با بافت های مختلف و طرحهای گوناگون باشد.
منابع:
کاپستیک، جوانا، مریل لوید (۱۳۸۵)، رنگ در دکوراسیون و طراحی داخلی، ترجمه فرزانه سالمی، نشر پشوتن، چاپ اول، تهران.
منجزی، رضا (۱۳۹۱)، جایگاه رنگ در هویت سازمانی واحد (رنگ سازمانی)، کتاب ماه هنر، شماره ۱۷۳، تهران.
موعودی، محمد امین (۱۳۷۹)، کاربرد رنگ در ارگونومی، حس برتر، چاپ اول، تهران
یاوری، حسین (۱۳۸۴)، مبانی شناخت قالی ایران، انتشارات شادرنگ، چاپ اول، تهران.
گیلیت، مری (۱۳۸۸)، طراحی داخلی، ترجمه ارمیاذ والریاستین و علی رضا صحراگرد، پشوتن، چاپ اول، تهران.
قلی زاده لداری، آزاده (۱۳۹۱)، روانشناسی کاربردی رنگ ها (پنتون)، کتاب ماه هنر، شماره ۱۶۶، تهران.
منبع : شماره ۲۳ مجله کهن
مرجان گاراژیان – دانشجوی کارشناسی ارشد رنگرزی و مواد اولیه فرش / دانشگاه کاشان
————————————————————————————
————————————————————————————
تحریریه مجله نساجی کهن
ارسال مقالات و ترجمه جهت انتشار در سایت : info@kohanjournal.com
حضور در نمایشگاهها بسیار اهمیت دارد، اما متأسفانه فاصله زمانی و روزهای برگزاری، بهخصوص ساعتهای…
نمایشگاه ایران تکس ۱۴۰۳ به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای صنعت نساجی در کشور، با…
پرزینگی در نخ بوسیله الیاقی که از نخ بیرون آمده اند ایجاد میشود. موئینگی به…
شرکت آراز علاوه بر فعالیت در حوزه ماشینهای گردبافی، محصولات مانیتورینگ پیشرفتهای برای کنترل و…
وضعیت کنونی و چشمانداز فارغالتحصیلان رشتههای صنایع دستی و فرش در ایران جامعه کنونی شاهد…
نمایشگاه نساجی همواره فرصتی بینظیر برای ارائه محصولات جدید و ایجاد تعاملات سازنده میان تولیدکنندگان…