اوکو‌تکس® به‌سوی رهگیری دیجیتال پنبه ارگانیک

با افزایش حساسیت برندها، نهادهای قانون‌گذار و مصرف‌کنندگان نسبت به ادعاهای پایداری و شفافیت زنجیره تأمین، پنبه ارگانیک به یکی از راهبردی‌ترین مواد اولیه در صنعت جهانی نساجی و پوشاک تبدیل شده است. این روند به‌وضوح در رشد چشمگیر استاندارد OEKO-TEX® ORGANIC COTTON دیده می‌شود؛ به‌طوری‌که این گواهی تا پایان سال ۲۰۲۵ رشدی معادل ۳۸۱ درصد را نسبت به سال قبل ثبت کرده است.

با افزایش حجم تولید و تجارت پنبه ارگانیک، نیاز به سیستم‌های گواهی‌سازی ایمن، غیرقابل تقلب و دیجیتال بیش از پیش احساس می‌شود. در همین راستا، OEKO-TEX، شرکت TextileGenesis (از زیرمجموعه‌های Lectra) را به‌عنوان شریک فناورانه خود برای دیجیتالی‌سازی گواهی‌های تراکنش (Transaction Certificates) در زنجیره تأمین پنبه ارگانیک انتخاب کرده است.

این همکاری، تخصص اوکوتکس در حوزه آزمون و صدور گواهی را با پلتفرم رهگیری دیجیتال TextileGenesis ترکیب می‌کند و امکان ایجاد یک زنجیره تأمین یکپارچه، شفاف و سرتاسری را فراهم می‌سازد. در مرکز این راهکار، دیجیتالی‌سازی گواهی‌های تراکنش قرار دارد؛ اقدامی که فرآیندهای کاغذی و پراکنده را حذف کرده و حرکت فیزیکی مواد را مستقیماً به داده‌های گواهی‌شده متصل می‌کند.

از الیاف تا داده؛ زنجیره دیجیتال مالکیت

یکی از عناصر کلیدی این پروژه، فناوری Fibercoin™ است؛ یک سیستم توکن‌محور که هر محموله فیزیکی پنبه ارگانیک را به یک توکن دیجیتال منحصربه‌فرد متصل می‌کند. این روش، رهگیری ایمن و غیرقابل دستکاری را از الیاف اولیه تا محصول نهایی ممکن می‌سازد و هم‌زمان بار اداری فعالان زنجیره تأمین—from پنبه‌پاک‌کنی و ریسندگی تا تولیدکنندگان و برندها—را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد.

به گفته آمیت گوتام، مدیرعامل TextileGenesis، این همکاری باعث حذف کامل گواهی‌های کاغذی شده و مدیریت ادعاهای پنبه ارگانیک را در مقیاس صنعتی ساده‌تر و قابل راستی‌آزمایی می‌کند.

این ابتکار بر پایه زیرساخت آزمون‌های داخلی اوکو-تکس بنا شده است؛ جایی که آزمون‌های GMO به‌صورت انحصاری در ۱۷ مرکز بین‌المللی انجام می‌شود و پنبه و نخ خام از ابتدای زنجیره تأمین مورد بررسی قرار می‌گیرند.

بیشتر بخوانید: اطلاعیه اکوتکس درباره استاندارد اکو پاسپورت و الزام ارائه مدارک زیست‌ تخریب‌ پذیری

از نگاه راهبردی، این همکاری گام مهمی در نقشه راه دیجیتال اوکو-تکس به شمار می‌رود. دکتر آلفرد ی. بیرلی، مدیرعامل OEKO-TEX®، این پروژه را نقطه شروعی برای تحول گسترده‌تر در سیستم‌های گواهی‌سازی می‌داند و تأکید می‌کند که این مدل می‌تواند در آینده به سایر استانداردها و گروه‌های محصول نیز تعمیم یابد.

موفقیت پایلوت و آمادگی صنعت

پروژه پایلوت این طرح در سال ۲۰۲۵ در زنجیره‌های تأمین منتخب در هند و بنگلادش اجرا شد و ۱۱ بازیگر زنجیره تأمین در آن مشارکت داشتند. طی این دوره، ۱۹ تراکنش گواهی‌شده با موفقیت به‌صورت دیجیتال ثبت و تأیید شد. بازخورد تأمین‌کنندگان نشان‌دهنده پذیرش بالای این رویکرد، سهولت استفاده و افزایش اعتماد در معاملات گواهی‌شده بود.

با تکیه بر این نتایج، اوکو-تکس و TextileGenesis قصد دارند دامنه اجرای این سیستم را گسترش دهند. در شرایطی که شفافیت لحظه‌ای و یکپارچگی داده‌ها به الزامات اصلی گواهی‌سازی تبدیل می‌شود، این همکاری می‌تواند نقش مهمی در شکل‌دهی به نسل آینده استانداردهای پایدار صنعت نساجی ایفا کند.