آیا نساجی ایران در آمریکای لاتین بازار دارد؟ فرصت بزرگ یا ریسک پرهزینه؟

در روزهایی که بسیاری از صادرکنندگان ایرانی با محدودیت‌های بانکی، ریسک حمل‌ونقل و نوسان‌های ارزی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، یک سؤال دوباره جدی شده است: آیا صنایع نساجی و فرش ماشینی ایران می‌تواند در آمریکای لاتین—از کلمبیا و برزیل تا آرژانتین و پرو و حتی مکزیک—جای پایی پیدا کند؟ پاسخ کوتاه این است: ظرفیت وجود دارد، اما مسیر ساده و قطعی نیست.

ظرفیت جمعیتی و تقاضای بالقوه

آمریکای لاتین (که در عمل شامل مکزیک هم می‌شود) بازاری با جمعیتی در حدود 670 میلیون نفر است. خودِ آمریکای جنوبی نیز حدود 440 میلیون نفر جمعیت دارد. این یعنی یک تقاضای بالقوه عظیم برای پوشاک، منسوجات خانگی و کالاهای مرتبط—به‌ویژه در کشورهایی که زنجیره تأمین نساجی فعال و نمایشگاه‌های تخصصی پررنگ دارند.

از زاویه بازار، برخی گزارش‌های پژوهشی برآورد می‌کنند بازار نساجی آمریکای لاتین در سال 2025 حدود 36.21 میلیارد دلار بوده و تا 2030 رشد قابل‌توجهی را دنبال می‌کند. در این میان، برزیل به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد منطقه، یک زنجیره نساجی-پوشاک بزرگ دارد؛ فقط در یک گزارش رسمیِ صنعت برزیل، از ده‌ها هزار شرکت و بیش از 1.5 میلیون شغل و درآمد سالانه چند ده میلیارد دلاری برای این بخش صحبت شده است.

اما چرا این بازار می‌تواند برای ایران جذاب باشد؟ چون آمریکای لاتین در برخی کالاها “دروازه ورود” به شبکه‌های بزرگ‌تر هم محسوب می‌شود—به‌خصوص وقتی صحبت از صادرات منطقه‌ای، همکاری‌های تولیدی/تجاری و در برخی سناریوها نزدیک شدن به بازار آمریکای شمالی (ایالات متحده و کانادا) مطرح می‌شود. البته اینجا باید واقع‌بین بود: ورود به آن شبکه‌ها معمولاً نیازمند استانداردسازی، ثبات تأمین، مدل‌های مالی شفاف و شریک محلی معتبر است، نه صرفاً ارسال چند محموله.

همچنین بخوانید: صنعت نساجی ایران در مسیر فاصله‌گیری خطرناک از جهان

از سوی دیگر، داده‌ها نشان می‌دهد بعضی کشورها مانند کلمبیا همزمان هم صادرکننده پوشاک هستند و هم واردکننده جدی نساجی. برای نمونه، ارزش صادرات پوشاک کلمبیا در سال 2025 حدود 434.6 میلیون دلار گزارش شده و کلمبیا در سال 2024 حدود 2.44 میلیارد دلار “Textiles” واردات داشته است. این ترکیب یعنی بازار هم ظرفیت مصرف دارد و هم در زنجیره تولید، “نیاز” ایجاد می‌کند.

اما بخش مبهم و انتقادی ماجرا اینجاست: آیا شرکت‌های ایرانی واقعاً برای آمریکای لاتین سرمایه‌گذاری کرده‌اند؟ به نظر می‌رسد پاسخ در بسیاری از زیرشاخه‌ها “نه به اندازه کافی” است—نه به خاطر نبود توان تولید، بلکه به دلیل ریسک‌های عملیاتی: مسیرهای حمل طولانی، نوسان هزینه فریت، محدودیت‌های مالی و بیمه‌ای، سختی خدمات پس از فروش، و مهم‌تر از همه بی‌ثباتی تصمیم‌گیری که شرکت را از برنامه‌ریزی بلندمدت دور می‌کند.

جمع‌بندی: آمریکای لاتین می‌تواند فرصت جدی باشد، اما فقط برای آن دسته از شرکت‌هایی که با نگاه حرفه‌ای وارد می‌شوند: محصول مشخص، قیمت‌گذاری پایدار، شریک محلی، برنامه نمایشگاهی/بازاریابی، و راه‌حل پرداخت و لجستیک. در غیر این صورت، این بازار بزرگ می‌تواند تبدیل به یک ریسک پرهزینه و فرسایشی شود—بازاری که جذاب است، اما بخشنده نیست.