لباس محلي گيلان در پستو ها خاک مي خورد

صنايع دستي ماشيني، بالابودن قيمت و عدم حمايت از توليدكنندگان موجب فراموشي پوشش محلي شده است

استان گيلان افزون بر زيبايي هاي طبيعي از جلوه اي خاص در پوشاك زنان اين ديار برخوردار است و طراحي لباس هاي زيبا و فاخر جزو ميراث فرهنگي اين استان به شمار مي رود، اما امروزه اين لباس ها در كنج پستوها خاك مي خورد. به گزارش مهر، زنان استان گيلان از جمله زنان ايراني هستند كه هنوز به پوشاك سنتي و محلي خود پايبندند و از آنها در بيشتر اوقات و بخصوص در جشن ها و مجالس عروسي استفاده مي كنند.مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري گيلان دلايل ماندگاري اين نوع پوشاك و لباس را در استان عجين بودن آن با باورها و اعتقادات زنان اين استان ذكر مي كند.
اميد عزيزي با اشاره به اين كه تنوع و زيبايي اين نوع لباس نشان مي دهد كه مردم استان تا چه اندازه به رنگ هاي شاد علاقه دارند، مي افزايد: مردم اين استان به دليل تنوع اقليمي طبيعت، علاقه زيادي به تنوع رنگ ها دارند كه اين امر در نوع پوشاك آنها بخوبي به چشم مي خورد.رنگ هاي شاد و متنوع به كار رفته در لباس هاي محلي علاوه بر زيبايي، آرامش روحي و رواني را براي فرد ايجاد مي كند.
مدير كل ميراث فرهنگي گيلان با اشاره به اين كه لباس هاي محلي در معرفي فرهنگ غني و شناسايي صنايع دستي منطقه نقش زيادي دارد، بنابراين بايد نسبت به احياي اين هنرهاي اصيل اقدام جدي شود. مي گويد: لباس هاي محلي با گذشت زمان از شئون مختلف زندگي همچون اعتقادات، آداب و رسوم طبقات اجتماعي، شرايط اجتماعي و… اثر پذيرفته است.

لباس محلي نمادي از فرهنگ اصيل ايراني
با وجود اين زنان گيلاني از روزگار كهن تاكنون رنگ ها را به پهناي طبيعت زيباي تالش، آستارا، رضوانشهر، ماسال، انزلي، فومن، شفت، صومعه سرا، رودبار، رشت، لاهيجان، لنگرود، رودسر، املش، سياهكل و آستانه اشرفيه درهم تنيده و پوشش زيبايي را تهيه كردند كه هنوز هم زنده است و هر كس با ديدن اين لباس به وجد مي آيد، لباسي كه با چند رنگ در تار و پود پارچه در آميخته و با دوخت هاي متنوع طراحي و آراسته شده است.
گيلاني ها سينه به سينه آموختند، طرح زدند، دوختند و به تن كردند و گوشه گوشه بقچه هاي جهيزيه را با طرح هاي زيبا و متنوع زينت و لباس هاي با قدمت تاريخي بسيار را نسل به نسل به يكديگر هديه دادند.
متاسفانه امروز در بيشتر مناطق استان حتي روستاها، كمتر زنان و مرداني با پوشش هاي محلي ديده مي شود و اين لباس هاي داراي پيشينه و هويت در كنج پستوها و صندوقچه هاي پدربزر گ ها و مادربزرگ ها خاك مي خورند و زنگار فراموشي بر آنها نشسته است.
نقش و نگار موجود در لباس هاي محلي كه اوج هنر و ظرافت هنرپردازان را روايت مي كند، اكنون خود نيز همانند هنرشان به فراموشي سپرده شده است و در انتظار رونق دوباره هنرشان لحظه شماري مي كنند.يك فعال حوزه صنايع دستي گيلان بر لزوم برنامه ريزي براي احيا و رونق دوباره لباس هاي محلي تاكيد مي كند و مي گويد: ورود صنايع دستي ماشيني، طولاني بودن مدت زمان توليد، بالابودن قيمت و عدم حمايت از دلايل مهم فراموشي اين لباس هاي فاخر و ارزشمند محلي است.
محمد عليپور با اشاره به اين كه اكنون شمار كمي از مردان و زنان منطقه لباس هاي خوش نقش و نگار محلي را مي پوشند، مي افزايد: ورود انواع ماشين آلات و پوشاك خارجي باعث شده تا بازار پارچه هاي رنگين محلي كم رونق شود و اين البسه هاي با هويت در كنج پستوها جاي گيرد.
وي مي گويد: باوجود كم توجهي نسل جديد به لباس هاي محلي، هنوز لباس هاي قاسم آباد تالشي، ديلماني و… طرفداران خاص خود را دارد.
به گفته اين فعال صنايع دستي، براي استفاده از لباس هاي محلي به جاي لباس هاي غربي بايد حمايت و فرهنگ سازي شود. متاسفانه برخي لباس هاي محلي را به دليل كهنگي و بي ارزشي كنار گذاشته اند، در حالي كه اين لباس ها نشانه فرهنگ و هويت ماست و بايد حفظ شود.
عليپور معتقد است: حمايت از توليدكنندگان و هنرمندان اين رشته هنري و ارائه تسهيلات و امكانات مورد نياز به آنها تاحدي در پويايي اين رشته هنري موثر است.
به هر حال امروزه به حكم گذر زمان، تحول اوضاع اجتماعي و روابط با ساير كشورها تغييرات زيادي در طرز پوشش اهالي منطقه به وجود آمده و بخشي از پوشش قديم را فقط ميان روستاييان و عشاير مي توان ديد.همچنين براي حفظ فرهنگ غني منطقه و شناسايي لباس هاي خاص رو به فراموشي، بايد تحقيقات و پژوهش هاي ويژه اي در سطح استان انجام شود، چرا كه با الگوپذيري لباس هاي ملي از اين البسه علاوه بر حفظ فرهنگ بومي منطقه، جهت حفظ صنايع دستي منطقه نيز برنامه ريزي خواهد شد.

لزوم ساماندهي مد و لباس در جامعه
يك كارشناس مسائل ديني نيز بر ضرورت ساماندهي مد و لباس تاكيد مي كند ومي گويد: لباس هاي اسلامي و ايراني ريشه در فرهنگ و تمدن اسلام و ايران دارد، اين لباس ها از تنوع بسياري برخوردار است كه بايد با طراحي مناسب بتوان سليقه ها و نيازهاي مصرف كنندگان پوشاك را تامين كرد.
هانيه خادمي با اشاره به اين كه لباس هاي اسلامي و ايراني مي تواند جايگزين مناسبي براي لباس هاي فرهنگ بيگانه در جامعه باشد، مي افزايد: اين نوع لباس ها تنوع مدل و رنگ بندي هاي زيبايي دارد كه آحاد جامعه به نحو مطلوب مي توانند از آن استفاده كنند.
اين كارشناس مسائل ديني بر ضرورت راه اندازي نمايشگاهي از لباس هاي بومي، سنتي و ملي مطابق با موازين اسلامي و عرفي در استان تاكيد مي كند.

روزنامه جام جم، شماره 3472 به تاريخ 10/5/91، صفحه 15 (ايران)