پنبه افغانستان؛ از تقویت صادرات تا جایگزینی برای کشت خشخاش

بر اساس اعلام وزارت زراعت، مالداری و آبیاری افغانستان، میزان برداشت پنبه در سال جاری خورشیدی به بیش از ۱۵۸ هزار متریک تُنرسیده است؛ رقمی که نشان‌دهنده تداوم فعالیت کشاورزان در این بخش و افزایش توجه به پنبه به‌عنوان یک محصول صادراتی و جایگزین قانونی برای کشت خشخاش است.

به گفته مقام‌های این وزارتخانه، این میزان تولید از حدود ۱۰۴ هزار هکتار زمین زراعتی به‌دست آمده و بیانگر حفظ سطح تولید پنبه در کشور است. بیشترین حجم تولید در ولایت‌های هلمند، بلخ، جوزجان و قندهار ثبت شده که از قطب‌های اصلی زراعت افغانستان به‌شمار می‌روند.

پنبه در سال‌های اخیر جایگاه ویژه‌ای در سیاست‌های زراعتی افغانستان پیدا کرده و به‌عنوان محصولی با ارزش افزوده صادراتی، مورد توجه دولت و فعالان اقتصادی قرار گرفته است. آمارها نشان می‌دهد که در سال گذشته نیز حدود ۱۵۹ هزار متریک تُن پنبه برداشت شده و سطح زیر کشت این محصول نسبت به سال‌های قبل رشد قابل توجهی داشته است.

بازارهای صادراتی و فرصت‌های منطقه‌ای

پنبه افغانستان به دلیل کیفیت مناسب و هزینه تولید پایین، در بازارهای منطقه‌ای از جمله ایران و ازبکستان با تقاضای رو‌به‌افزایش مواجه است. نزدیکی جغرافیایی و نیاز صنایع نساجی این کشورها، زمینه مناسبی برای توسعه صادرات پنبه افغانستان فراهم کرده است. همچنین برخی کشورهای آسیای مرکزی و جنوب آسیا نیز علاقه‌مند به واردات این محصول هستند.

کارشناسان معتقدند در صورت بهبود فرآوری، بسته‌بندی و مدیریت صادرات، پنبه افغانستان می‌تواند جایگاه قوی‌تری در زنجیره تأمین جهانی صنعت نساجی پیدا کند و حتی با ایجاد صنایع داخلی، ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد کشور ایجاد شود.

پنبه؛ گزینه‌ای پایدار به‌جای خشخاش

در شرایطی که کشت خشخاش با محدودیت‌ها و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی همراه است، پنبه به‌عنوان یک محصول قانونی، صنعتی و دارای بازار جهانی، می‌تواند درآمدی پایدار و کم‌ریسک برای کشاورزان فراهم کند. این محصول علاوه بر صادرات خام، در صنایع نخ، پارچه و روغن‌کشی نیز کاربرد دارد و فرصت‌های شغلی گسترده‌تری در زنجیره تولید ایجاد می‌کند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که با حمایت هدفمند دولت، توسعه زیرساخت‌های زراعتی و ایجاد واحدهای فرآوری، پنبه می‌تواند به یکی از ارکان اصلی اقتصاد زراعتی افغانستان تبدیل شود و نقش مهمی در رشد صادرات غیرنفتی و اشتغال‌زایی ایفا کند.