وجود ۷۵۶ هزار خانوار و ۴۶ میلیون واحد دام مازاد در مراتع
مدیر کل دفتر مرتع سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری اعلام کرد: در حالی که ظرفیت مراتع کشورمان پاسخگوی ۱۶۰ هزار خانوار و ۳۷ میلیون واحد دامی است اکنون بیش از ۹۱۶ هزار خانوار بهره بردار با بیش از ۸۳ میلیون واحد دامی از عرصه ها استفاده می کنند که فشار بهره بردار و دام مازاد باعث سطح مراتع کم و تراکم پوشش گیاهی آنها ضعیف و فقیر شود.
منوچهر سرداری در گفت وگو با خبرنگار منابع طبیعی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: وسعت مراتع کشور براساس آخرین آماربرداری ۸۵ میلیون هکتار است که ۸.۵ درصد مراتع با تراکم پوشش گیاهی بالا (بیش از ۵۰ درصد پوشش گیاهی)، ۲۵.۵ درصد تراکم متوسط و ۶۶.۵ درصد از مراتع با پوشش گیاهی کم تراکم تشکیل می دهد.
وی گفت: در این محدوده بیش از ۹۱۶ هزار خانوار بهره بردار در قالب دامداری متکی به مراتع، با بیش از ۸۳ میلیون واحد دامی از عرصه ها استفاده می کنند.
سرداری با اشاره به این که در سال ۸۰ وسعت مراتع کشور ۹۶ میلیون هکتار بوده است، گفت: اخیرا طبق آخرین آماربرداری وسعت مراتع به ۸۵ میلیون هکتار رسیده است.
مدیرکل دفتر مرتع سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری امرار معاش پنج میلیون نفر را وابسته به مراتع عنوان و اظهار کرد: مراتع کشورمان با این میزان پوشش گیاهی و علوفه توان و پتانسیل را ندارند.
وی تصریح کرد: ظرفیت مراتع کشورمان برای بهره برداری ۳۷ میلیون واحد دامی است اما اکنون بیش از ۲.۲ برابر محصول دامی از این مراتع استفاده می کنند.
سرداری گفت: سرانه فعلی مراتع اقتصادی نیست و کمتر از ۱۰۰ هکتار مرتع و کمتر از ۴۲ واحد دامی سهم هر خانوار می شود در حالی که هر خانوار برای امرار معاش و سطح مطلوب اقتصادی حداقل ۵۶۰ هکتار و بیش از ۲۵۰ واحد دامی لازم دارد.
مدیرکل دفتر مرتع سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری افزود: ظرفیت مراتع کشورمان پاسخگوی ۱۶۰ هزار خانوار و ۳۷ میلیون واحد دامی است که بیش از ظرفیت آنها استفاده می شود و این فشار روی مراتع باعث شده سطح مراتع کم و تراکم پوشش گیاهی آنها ضعیف و فقیر شود.
وی اظهار کرد: بهره برداری مازاد از مراتع و فشار بیش از حد دام و دامدار مازاد ناشی از توسعه نیافتگی سایر بخش های اقتصادی باعث شده بخشی از پوشش گیاهی کشور ضعیف شود و همچنین بهره برداری غیراصولی و تغییر کاربری نیز همراه با شرایط پیچیده محیطی و اقلیمی توانسته عرصه های منابع طبیعی و مراتع را تحت تاثیر قرار دهد.
سرداری گفت: سازمان جنگلها برای بهره برداری اصولی و مدیریت مراتع اقداماتی در دست انجام دارد که در این زمینه طرح مرتع داری براساس شرایط و پتانسیل عرصه های منابع طبیعی تهیه می شود و تاکنون برای ۳۲ هکتار از سطح عرصه های مراتع کشور طرح مرتع داری تهیه شده که ۱۴.۵ میلیون هکتار از این میزان که طرح مرتع داری تهیه شده است به ۱۴۳ هزار خانوار واگذار شده است.
به گفته وی، تاکنون این طرح ها در مراتع پر تراکم پوشش گیاهی توانسته تولید علوفه را ۱.۴ برابر افزایش دهد و در مراتع با پوشش گیاهی متوسط تولید علوفه را ۲.۱۵ برابر و تولید علوفه در مراتع کم پوشش گیاهی را تا سه برابر افزایش داده است.