4 راهکار دولت برای جذب ارز صادرات

«چهار راهکار دولت برای جذب ارز صادرات، درخواست از مجلس برای پیش‌بینی تسهیلات ویژه برای صادرکنندگان، انتقاد از ممنوعیت‌های صادراتی به بهانه تامین بازار داخل، ضرورت اتحاد تولید و صادرات و…» مهم‌ترین محورهای خبری مراسم تقدیر از صادرکنندگان برتر است.

در این مراسم که روز گذشته برگزار شد، وزیر صنعت، معدن و تجارت با ابراز امیدواری از اینكه سال 92 سال شكوفایی واقعی صادرات، ‌جهش صادرات و خروج وابستگی كشور به درآمدهای نفتی باشد، تاكید كرد: امسال سال صادركنندگان است و تاكنون این شرایط حساس را به خوبی پشت سر گذاشته‌ایم.

مهدی غضنفری با بیان اینكه قطعا می‌توانیم شرایط كنونی كشور را به درستی مدیریت كنیم، خطاب به صادركنندگان گفت: امیدوارم بتوانیم بهتر از گذشته از توان آشكار و نهان شما برای توسعه كشور استفاده كنیم. وی همچنین از سازمان توسعه تجارت خواست با مشاركت انجمن‌ها، خانه‌های صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی، برنامه سال 92 در حوزه تجارت را تنظیم كند.

وزیر صنعت، معدن و تجارت در عین حال از نمایندگان ملت در مجلس خواست تا تسهیلات ویژه‌ای را برای صادركنندگان در سال آینده پیش‌بینی كنند.

اثر نوسانات ارز بر تولید

وی عنوان كرد: بسیاری از مسائل ماه‌های اخیر به صادرات بازمی‌گشت و نشان می‌داد كه امسال سال حساسی است و مسائل ناشی از نوسانات ارز مشكلاتی را به وجود آورد، اما صادركنندگان خوش درخشیدند. وزیر صنعت، معدن وتجارت با بیان این جمله كه هم صادركنندگان از دولت انتظاراتی دارند و هم دولت و مردم نیز توقعاتی از صادركنندگان دارند، افزود: امسال متاسفانه درآمدهای ارزی ناشی از نفت تقریبا به نصف كاهش یافت و با افزایش قیمت ارز و كاهش ارزش پول ملی مواجه شدیم.

غضنفری ادامه داد: توان همه كسانی كه با ریال كار می‌كردند نصف شد و فعل و انفعالات ارز به طور ناخواسته روی زندگی مردم و تولید اثر گذاشت. وی با تصریح بر اینكه تیم اقتصادی دولت به دنبال راهكار و گذر از این معبر سخت است به سوال مطرح شده از سوی رییس‌جمهوری و برنامه زنده تلویزیونی وی مبنی بر اینكه چه باید كرد اشاره كرد و گفت: یكی از راهكارهای دولت اجرای فاز دوم هدفمندی است. غضنفری افزود: نقشی كه امروز صادركنندگان می‌توانند در گذر از این معبر بازی كنند، نقشی است كه هیچ‌گاه تاریخ برای صادركنندگان كشف نكرده بود.

کمبود در منابع مالی

غضنفری با اشاره به سخنان نقل شده از وی در جمع گروهی از فعالان اقتصادی در مورد مدیریت منابع مالی، گفت: ممكن است برخی تصور كنند كه سیستم بانكی یا وزارت اقتصاد كار خود را به درستی انجام نداده‌اند، اما باید گفت آنها هم دچار مشكلاتی هستند كه قادر به ارائه خدمات مناسب نشده‌اند. وی ادامه داد: به هرحال تولید امسال به لحاظ منابع مالی و ارز دچار مضیقه است و معنی سخن من این نیست كه دستگاه ها كم كاری كرده‌اند. وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنین به بازپرداخت تسهیلات اشاره کرد و گفت: بازپرداخت منابع ارزی باید به گونه‌ای باشد كه برای صادركننده ریسك ایجاد نشود. بنابراین باید تدبیر كنیم كه كدام دسته از صادركنندگان و چگونه وامی دریافت كنند. وی ابراز امیدواری كرد سیستم بانكی بتواند تسهیلات لازم برای صادركنندگانی كه به تولید می‌پردازند، ارائه كند.

چرایی ممنوعیت‌های صادراتی

وی درباره برخی اظهارات مطرح شده درباره ممنوعیت‌های صادراتی، گفت: اینكه كالایی اگر ارزآوری داشته باشد، نباید ممنوعیت صادرات را درباره آن اعمال كرد، كاملا درست است. در عین حال، اگر ارز حاصله كمتر از آنچه باشد كه از كشور خارج شده، ‌نمی‌توان ممنوعیت را درباره آن اعمال نكرد.

حمایت از بازاریابی صادركنندگان

غضنفری در بخش دیگری از سخنان خود درباره حمایت از بازاریابی صادركنندگان نیز خبر خوشی داشت و گفت: ‌روز پنج‌شنبه گذشته آخرین منابع موجود جوایز صادراتی كالا و خدمات و نمایشگاه‌ها را تقسیم كردیم. خط قرمز من این بود كه حتما سهمی به یارانه‌های نمایشگاهی، هیات‌ها و آموزش صادركنندگان بدهیم و 100درصد منابعی باشد كه سازمان توسعه تجارت درخواست كرده است. وی ابراز امیدواری كرد تا این مصوبه را هرچه زودتر سازمان توسعه تجارت به استان‌ها ابلاغ كند. وی به تلاش‌های اخیر این وزارتخانه در حمایت از صادركنندگان به ویژه صادركنندگان پسته اشاره كرد و گفت: كسب بازارها كار خیلی سختی است و تمام تلاش ما این بود كه صادرات ممنوع نشود، انجمن پسته نیز برای مدیریت بازار همكاری خوبی داشت. باید كاملا مراقبت كرد تا درخواست صادركنندگان مورد توجه قرار گیرد. غضنفری ادامه داد: باید حتما در مورد تسهیلات بانكی، ساده‌سازی مقررات حمل‌ونقل و تسهیلات گمركی بیشترین تلاش را کرد تا شرایط از وضعیت كنونی ساده‌تر و بهتر شود. البته تحقق این امر نیازمند همكاری بیشتر تمام دستگاه‌های ذی‌ربط است.

بازگشت ارز به چرخه اقتصاد

وزیر صنعت، معدن و تجارت در بخش دیگری از سخنرانی خود به راهکارهای بازگشت ارز به چرخه اقتصاد اشاره کرد و گفت: بر اساس مصوبه 16 آذر ماه در دولت چهار روش شامل ‌واردات كالا با ارز حاصل از صادرات توسط صادركننده، ارائه ارز صادركنندگان به واردكنندگان در صورت توافق طرفین، پرداخت بابت بدهی‌های ارزی یا سپرده در نزد بانك‌ها برای بازگشت ارز به كشور مصوب شد. وی با ابراز تاسف از اینكه برخی بانك‌ها در خصوص بند چهار این مصوبه به صادركنندگان می‌گویند كه منابع ارزی آنها را ریالی باز می‌گردانند، افزود: ‌اگر این اتفاق بیفتد اثرگذار نیست، ‌بانك مركزی هم این شیوه را قبول ندارد و مدافع صادركنندگان است. صادركننده هر وجوهی را كه در بانك می‌گذارد باید همان وجوه را بازپس گیرد كه اگر این گونه نباشد نه تنها به تشویق صادركنندگان اقدامی نكرده‌‌ایم، بلكه آنها را تنبیه كرده‌ایم.

انتقاد از ممنوعیت صادرات

رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران نیز از دیگر سخنرانان این همایش بود. یحیی آل‌اسحاق با تاکید بر ضرورت بازگرداندن تک تک دلارهای حاصل از صادرات به کشور، گفت: البته دولت نیز نباید به بهانه تامین بازار جلوی صادرات را گرفته و در ورود ارز حاصل از صادرات به کشور توقف ایجاد کند.

وی افزود: صارکنندگان کشور توانستند با عبور از کوچه و پس کوچه های تحریم بازارهای صادراتی خود را حفظ کنند و در چنین فضایی رشد صادرات تجربه شده که این موضوع نشاط آور و غرور آفرین است. آل‌اسحاق همچنین چند تذکر نیز به دولت داد و گفت: درست است که هم اکنون کمبود برخی کالاها در کشور وجود دارد و تامین کالاهای مورد نیاز مردم باید در اولویت قرار گیرد؛ ولی در آن سوی موضوع چنانچه صادرات باشد، نباید به بهانه تامین معیشت مردم جلوی صادرات را گرفت؛ چرا که منابع حاصل از صادرات و ارز مرتبط با آن باز هم برای تامین کالاهای مورد نیاز مردم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

افزایش سرمایه‌گذاری در بازار آفریقا

در این همایش همچنین یک عضو هیات مدیره خانه صنعت و معدن ایران با انتقاد از عملکرد اتاق بازرگانی ایران گفت: اتاق بازرگانی رسالت خود را از دست داده است. یونس ژائله با انتقاد از سهم پایین ایران در بازارهای آفریقا گفت: بازار آفریقا سهمی حدود یک درصدی در صادرات ایران دارد و با توجه به تحریم باید سرمایه‌گذاری‌های خود را در این بازار افزایش دهیم. وی افزود: بهتر است شرکت کشتیرانی کشتی‌های خود را که در بندر خوابیده است به سمت بنادر آفریقا هدایت کند و اتاق بازرگانی هم روی بازاریابی در آفریقا فعالیت بیشتری داشته باشند.

منابع مالی کافی نیست

مدیرعامل بانک توسعه صادرات نیز در این همایش با انتقاد از عملکرد سیستم‌های نظارتی بر بانک‌ها گفت: بانک‌ها به دلیل شرایط ویژه پیش آمده برای کشور نمی‌توانند تمام ضوابط بانکی را رعایت کنند. بهمن‌وکیلی با بیان اینکه بانک‌ها در شرایط کنونی دیگر نمی‌توانند به روش‌های کلاسیک گذشته عمل کنند، افزود: حتی اگر پنج درصد از تحریم‌های کنونی علیه ترکیه و عربستان اعمال می‌شد، آنها در کوتاه‌ترین زمان ورشکسته می‌شدند. وی با اشاره به اینکه منابع در اختیار بانک توسعه صادرات کافی نیست، ادامه داد: بانک توسعه صادرات به عنوان بانکی توسعه‌ای و کاملا دولتی نباید با بانک‌های تجاری یکسان در نظر گرفته شود.

ضرورت اتحاد تولید و صادرات

رییس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران نیز در این همایش با اشاره به افزایش محدودیت‌های بین‌المللی گفت: در شرایطی كه تحریم‌های اقتصادی افزایش یافته، كشور نیازمند اتحاد بین تولید و صادرات است و این ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

هادی غنیمی‌فرد با بیان اینكه دیر یا زود باید از شر اقتصاد تك‌محصولی خلاص شویم، افزود: تحریم‌های اقتصادی غرب راه را برای خلاصی كشور از اقتصاد تك محصولی فراهم كرد و اینك این تولیدكنندگان و صادركنندگان هستند كه باید با اتحاد اقتصاد ایران را شكوفا كنند. وی با بیان اینكه تولیدكنندگان از سال‌ها پیش آرزو داشتند كه اقتصاد ایران از درآمدهای نفتی بی‌نیاز شود، افزود: تولیدكننده اگر محصول خود را برای صادرات آماده كند، یعنی تولید صادراتی را هدف خود قرار دهد، صادركننده نیز می‌تواند كالایی وارد بازارهای هدف كند كه رقابت پذیر با كالاهای كشورهای دیگر باشد.
غنیمی فرد ادامه داد: صادركنندگان سربازان خط مقدم این جنگ اقتصادی هستند و باید با حمایت از آنها كالاهای با كیفیت را وارد بازارهای هدف صادراتی كنیم. وی گفت: با توجه به اهمیت این فرآیند نباید رای به بسته شدن راه‌های صادراتی کشور داد؛ چرا که اگر جلوی صادرات را بگیریم به طور قطع افت دیگری را به عنوان عدم تامین ارز مورد نیاز کشور دامن زده‌ایم.

حاشیه همایش

در حاشیه این همایش وزیر صنعت، معدن و تجارت به سوالات خبرنگاران در مورد پرداخت معوقات جوایز صادراتی و آخرین وضعیت طرح‌های فولادی پاسخ داد. غضنفری در پاسخ به سوالی درخصوص منابع اختصاص یافته برای پرداخت معوقات جوایز صادراتی و اعزام هیات‌های بازاریابی و آموزش صادرکنندگان گفت: 25 میلیارد تومان قرار است به عنوان معوقات جوایز صادراتی، هیات‌های بازاریابی و آموزش صادرکنندگان پرداخت شود. وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنین در پاسخ به سوالی درباره اخبار منتشرشده مبنی بر محرمانه شدن قراردادهای هفت طرح فولادی و لغو مناقصه‌های مربوط به این طرح‌ها اظهار کرد: سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) درخواست کرده که برای تکمیل سریع‌تر طرح‌های فولادی از مشارکت فولادسازان بزرگ استفاده کند و پیشنهاد مصوبه مربوط به این کار را داده؛ اما هنوز قطعی نشده است.