تولید آب از طریق بارورسازی ابرها اقتصادی است
تهران – مدیر مركز ملی مطالعات و تحقیقات باروری ابرها گفت: بررسی های كارشناسان بین المللی و داخلی حاكی از آن است كه تولید و تامین آب از طریق بارورسازی ابرها كاملا اقتصادی است.
‘مهدی جوادیان زاده’ روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا افزود: بررسی كارشناسان كشورمان طی دو سال اخیر نشان می دهد كه تولید آب از طریق بارورسازی ابرها با روشهایی چون آب شیرین كن و تغذیه مصنوعی اقتصادی تر است.
وی در خصوص قیمت تمام شده آب از طریق بارورسازی ابرها اظهار داشت: اگر كل میزان آب تولید شده را محاسبه كنیم، قیمت تمام شده آب در این روش در حدود 10 تا 15 ریال است، در حالی كه اگر مبنا، آب قابل استحصال از قبیل آبهای زیرزمینی و آب پشت سدها باشد، هر متر مكعب آب بین 170 تا 200 ریال برآورد می شود.
** باروری ابرها مرهمی بر زخمهای دریاچه ارومیه است
جوادیان زاده با اشاره به برنامه بارورسازی ابرها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه اظهار داشت: در این منطقه 2 گروه فعالیت می كنند كه یكی از این گروهها توسط سازمان محیط زیست و با انعقاد قراردادی با طرف خارجی اقدام به بارورسازی ابرها می كند و گروه دوم از مجموعه وزارت نیرو اقدام به باروری ابرها خواهد كرد.
وی با بیان این كه، باروری ابرها بر اساس دو شیوه ژنراتورهای زمینی و هوایی در استانهای آذربایجان شرقی و غربی اجرا می شود، خاطر نشان كرد: در استان آذربایجان شرقی بارورسازی ابرها به شیوه هوایی انجام و در استان آذربایجان غربی از ژنراتورهای زمینی استفاده می شود.
وی افزود: تجهیزات مورد نیاز باروری ابرها در حوضه آبریز ارومیه به ارزش پنج میلیارد تومان، توسط شركت آب منطقه ای آذربایجان غربی خریداری شده است و هر زمان شرایط برای باروری ابرها مناسب باشد، نسبت به آن اقدام می شود.
جوادیان زاده با بیان این كه، تجهیزات بارورسازی ابرها چندان پیچیده نیست، اظهار داشت: از مهمترین اجزای این تجهیزات سنسورها هستند كه برای تامین آن در سال گذشته قراردادی با كارخانه سازنده این تجهیزات منعقد شد و مشكلی از این بابت وجود ندارد.
وی با تاكید بر این كه، نباید درباره قابلیت باروری ابرها اغراق شود، اظهار داشت: قرار نیست با استفاده از این روش معجزه ای رخ دهد و باروری ابرها تنها مرهمی بر زخم دریاچه ارومیه است.
به گفته مدیر مركز ملی مطالعات و تحقیقات باروری ابرها، برای نخستین بار در كشور مطالعات امكان سنجی و شناسایی مناطق مستعد برای باروری ابرها توسط سازمان هواشناسی انجام شده كه در این طرح مناطق مستعد اجرای باروری ابرها مشخص خواهند شد.
** باروری ابرها میزان بارش را 10 تا 15 درصد افزایش می دهد
جوادیان زاده در خصوص میزان افزایش بارش ناشی از باروری افزود: بر اساس مطالعات سازمان جهانی هواشناسی’wmo’ و بررسیهای كارشناسان داخلی، باروری زمینی و هوایی ابرها حدود 10 تا 15 درصد میزان بارشها را افزایش می دهد.
وی همچنین درباره منابع اختصاص یافته برای بارورسازی ابرها گفت: در سال گذشته با اختصاص 42 میلیارد ریال برای باروری ابرها، شاهد جهش خوبی در این بخش بودیم، چرا كه در سال قبل از آن بودجه اختصاص یافته به بارورسازی ابرها یك میلیارد ریال بود.
یادآور می شود؛ سابقه باروری ابرها به 60 سال قبل باز می گردد. ایده اولیه باروری ابرها مربوط به روسهاست، اما بعدها آمریكاییها در آزمایشگاه جنرال الكتریك اولین بار طرح باروری ابرها را عملیاتی كردند و در حال حاضر این دو كشور به صورت رقابتی تكنولوژی بارورسازی ابرها را توسعه می دهند.
طی این سالها كشورهای مختلف شیوههای متفاوتی برای دستیابی به این تكنولوژی را دنبال كردند، برخی همچون ایران راسا به دنبال توسعه تكنولوژی باروری ابرها رفتند و برخی دیگر مانند عربستان، لیبی و امارات به صورت پروژه ای و قراردادی با كشورهای دارای این تكنولوژی اقدام به بارورسازی ابرها میكنند.
سابقه باروری ابرها در ایران به سال 1346 باز می گردد كه البته پیگیری نشد. بعدها در سال 1348 و بر اساس قانون توزیع عادلانه آب، وزارت آب و برق وقت مكلف شد از راههای مختلف برای تولید و تامین آب استفاده كند.
در این راستا قرار شد برای نخستین بار در سال 1353 ایران با همكاری یك شركت كانادایی در منطقه جاجرود و لتیان به صورت زمینی و هوایی ابرها را بارورسازی كنند.
با این حال بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و در سال 1367 تاسیسات به جا مانده قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در ارتفاعات شیركوه نصب شد.
به دنبال راه اندازی و تاسیس مركز ملی تحقیقات باروری ابرها در سال 1375قراردادی با رصد خانه آب و هواشناسی روسیه ‘CAO’ با هدف انتقال تكنولوژی، آموزش نیروی انسانی و فعالیت در فلات مركزی منقعد شد.
علاوه بر این در سال 1387 ، طرح گیلان 2 توسط تیمی ایرانی اجرایی شد و هم اكنون باروری ابرها در 15 استان توسط متخصصین ایرانی و به صورت كاملا مستقل اجرا می شود.
