طراحي پارچه و لباس در اندونزي
اندونزي از حدود 13000 جزيره تشکيل شده که تعدادي مسکوني و تعدادي غير مسکوني مي باشند. مردم اين کشور به کشور خود سرزمين آبي ما مي گويند چون بيشتر اين کشور آب است. مهمترين جزاير اين کشور بالي، سوماترا، و جاوا هستند. کوههاي آتشفشان در اين کشور داراي اهميت زيادي مي باشند. به نحوي که شکل آنها روي منسوجات بکار برده مي شود. اندونزي در ميان تمدنهاي بزرگي مانند چين، هند و اروپا قرار دارد و تاجران خارجي به ناچار از اين کشور عبور مي کنند.
و در نتيجه تاُثيرات مهمي بر منسوجات اين کشور مي گذارند. براي مثال با پناهنده شدن تعدادي از مردم ويتنام به اندونزي روش ايکات به کار گرفته شده و همچنين مهاجران چيني باعث ايجاد اصول تقارن در هنر اندونزي شدند. و عده اي معتقدند که دستگاه بافندگي توسط ويتناميها به اين کشور برده شده است. در قرن 15 ميلادي اسلام به اين منطقه وارد شده که تاُثير آن را بر روي لباسهاي دعا که با روش باتيک تزئين يافته اند مي توان ديد. کليه فعاليتهاي توليد پارچه از قبيل کاشت پنبه، جمع آوري محصول، ريسندگي، بافندگي و رنگرزي سنتي توسط زنان صورت مي گيرد و مردان بيشتر در کارخانجات و کارگاهها کار مي کنند. با توجه به اينکه آب و هواي اندونزي استوايي است غالباً لباسها ساده هستند.
الياف نساجي مورد استفاده در اندونزي
مهمترين الياف مورد استفاده به ترتيب اهميت شامل موارد زير مي شود:
پنبه، ابريشم، الياف گياهي و چتايي و الياف برگي مانند آباکا( که از گياه وحشي موز بدست مي آيد)
پنبه
نژاد خاصي از پنبه بومي اندونزي است و معمولاً در کنار مزارع برنج و سبزيجات، پنبه کشت مي شود. تا قرن 19 اندونزي از نظر توليد پنبه خودکفا بود اما با کاهش توليد پنبه واردات هند و آمريکا جايگزين آن شد. امروزه غالباً از نخهاي توليد کارخانجات براي بافندگي استفاده مي شود اما در مناطقي که پنبه کشت مي شود از نخ دستريس هم استفاده مي شود.دستگاه ريسندگي دستي در زمان جنگ با ژاپن به اين کشور وارد شد.
روشهاي تزئين پارچه در اندونزي
مهمترين روشهاي تزئين پارچه در اندونزي شامل ايکات، باتيک، پتلا، پلنجي و گلدوزي مي شود.
ايکات
کلمه ايکات از زبان مالايي منجيکات گرفته شده و به معناي بستن و گره زدن است. در اين روش نقوش پارچه توسط بستن و گره زدن نخهاي تار، پود يا هر دو پديدار مي شود. در اين روش قسمتهايي که نبايد رنگ بخورند توسط نخ يا نوار غير قابل نفوذي (مثل نوار لاستيکي) بسته مي شود و سپس نخها رنگرزي مي شوند. در نتيجه قسمتهاي بسته شده رنگ نمي گيرند. پس از پايان رنگرزي نخها شسته مي شوند. و در صورت نياز براي رنگ بعدي مجدداً گره زده مي شوند. اين روش در ايران هنوز در شهر يزد استفاده مي شود. در رنگرزي معمولاً از روشنترين رنگ رنگرزي شروع شده و به تدريج رنگها تيره مي شوند. خاصيت ايکات اين است که نقوش در هم پخش مي شوند.
باتيک
اين هنر از مهمترين هنرهاي کشور اندونزي به شمار مي رود که شهرت جهاني دارد. در اندونزي اين تکنيک داراي طرحهاي بسيار ظريف است و احتمال دارد که از هند به اندونزي وارد شده باشد. براي چاپ باتيک از پارچه هاي پنبه اي ظريف تا ضخيم استفاده مي شود. پارچه در روغن بادام قرار داده مي شود تا نفوذ رنگ به راحتي صورت بگيرد. بعد از خشک شدن پارچه طراحان که معمولاً زنان هستند توسط قلمهايي شروع به طراحي پارچه مي کنند.
پلنجي
اين پارچه نوعي ايکات است که در زمينه رنگهاي رنگين کمان ( زرد، نارنجي و الا) توليد مي شود. پلنجي در زبان اندونزي به معناي رنگين کمان است. در اين روش پارچه در برخي از قسمتها توسط نخ بسته مي شود و سپس رنگرزي مي شود. پس از رنگرزي حالت دايره روي سطح پارچه ايجاد مي شود. گاهي از سنگريزه در نواحي گره زده شده استفاده مي شود.
گلدوزي
اين هنر تحت تاُثير گلدوزي چين قرار گرفته است که ناشي از ازدواج افراد اين منطقه با چيني هاست. براي گلدوزي از نخهاي فلزي، طلا، نقره و ابريشم استفاده مي شود. نقوش کاربردي نقش انسان و اسب مي باشد. گاهي گلدوزي همراه با آينه دوزي نيز مي باشد
اشتراک رایگان سالانه مجله کهن
جهت دریافت اشتراک رایگان سالانه مجله نساجی و فرش ماشینی کهن در فرم زیر ثبت نام کنید
