وضعيت معاملات محصولات پليمري در هفته گذشته چگونه بود؟
هفته اي براي عقب نشيني خريداران
معاملات محصولات پليمري در بورس کالاي ايران در هفته گذشته جذابيت محسوسي نداشت و کاهش تنوع عرضه ها در کنار ضعف شديد نقدينگي و انتظار خريداران براي کاهش قيمت هاي پيشنهادي باعث شد که روزهايي کم رونق در بورس کالاي ايران ثبت شود تا جايي که حجم تقاضا در هفته گذشته به کمترين حد در يک ماه اخير رسيد. با توجه به نزديکي به ماه مهر و زمان اعلام قيمت هاي پايه جديد در کنار کاهش قيمت هاي جهاني، انتظار براي کاهش قيمت هاي پايه وجود دارد که اين امر در کنار افزايش نسبي قيمت ارز در بازار غيررسمي اين انتظار را اندکي محدود کرده است. کاهش شديد حجم تقاضا، ضعف نقدينگي و ضعف معاملات در بورس کالاپتانسيل هاي مهمي براي کاهش قيمت پايه به حساب مي آيد که اميد است مورد توجه واقع شود.
هر چه مي گذرد جذابيت معاملات محصولات پتروشيمي در بورس کالاي ايران بيشترکاهش مي يابد. عواملي همچون کاهش تقاضا و تنوع عرضه ها، کاهش آرام و چراغ خاموش عرضه هاي جذاب در کنار حجم بسيار بالاي عرضه هاي عمومي (که جذابيت کمتري دارند )، ضعف شديد نقدينگي، کاهش حجم توليد در صنايع پايين دستي محصولات پتروشيمي، نوسان قيمت ها در بازار داخلي و شايعه وجود اجناسي با قيمت هايي کمتر از قيمت تمام شده در بورس کالا، شايعه عدم تحويل به موقع کالاهاي معامله شده در بورس، عدم وجود حمايت هاي اعتباري در بورس کالاو وجود چنين شيوه معامله در بازار و خريد مدت دار، ضعف بازارهاي صادراتي براي محصولات نهايي، توجه بيشتر به انواع Off گريد در بورس کالا، بالابودن قيمت ها و تمايل خريداران به کاهش قيمت عرضه کنندگان اصلي، احتمال کاهش قيمت هاي پايه در روزهاي آينده، شرايط وخيم بازارهاي جهاني در کنار افزايش نسبي و مجدد نرخ ارز در بازار داخلي، ورود کالاها به فاز مچينگ، پيش قدم شدن پتروشيمي اروند براي کاهش قيمت PVC و عدم افزايش محسوس حجم معاملات آن، همچنين انتظار سرايت اين روند کاهش قيمت به ساير عرضه کنندگان اصلي (که چنين امري محقق نشد) و ساير شرايطي را که باعث ضعف مبرم مبادلات و عقب نشيني خريداران در بازار شده است، مي توان از واقعيت هاي اين بازار دانست.
هفته گذشته بسياري از کالاهاي عرضه شده مهم در بورس کالاشاهد ثبت هيچ معامله اي نبود که ضعف شديد نقدينگي در بازار و تضعيف جذابيت توليد را در ذات خودنهفته دارد. پلي اتيلن ترفتالات بطري BG785 و OFF – BG821 درجه 1 پتروشيمي تندگويان، پلي پروپيلن نساجي RG1102XK و پلي پروپيلن شيميايي RG3212E پتروشيمي رجال، استايرن بوتادين رابر تيره 1712 و استايرن بوتادين رابر روشن OFF – 1502 درجه 1 پتروشيمي بندر امام، پلي وينيل کلرايد S65، پلي وينيل کلرايد OFF – E7244 درجه 2، پلي وينيل کلرايد OFF – E6834 درجه 1 پتروشيمي اروند، پلي اتيلن ترفتالات آمورف – OFF درجه 1 و درجه 2 پتروشيمي تندگويان، اپوکسي رزين جامد محلول در زايلين E1X75LC و پلي کربنات OFF – 1218 درجه 1 پتروشيمي خوزستان، پلي اتيلن سنگين تزريقي I4 و پلي اتيلن سنگين OFF – PEWAX درجه 1 پليمر کرمانشاه، پلي اتيلن سنگين تزريقي 2200J پتروشيمي ايلام، پلي اتيلن سبک فيلم 2420H، پلي اتيلن سنگين OFF – PEWAX درجه 1 پتروشيمي امير کبير، استايرن بوتادين رابر گريد لاتکس، استايرن بوتادين رابر روشن 1502- OFF درجه 1 و درجه 2 پتروشيمي تخت جمشيد، پلي اتيلن سنگين فيلم EX5 پتروشيمي جم، پلي اتيلن سنگين بادي BL3، پلي پروپيلن شيميايي X30G و پلي پروپيلن نساجي Z30G پتروشيمي مارون، پلي پروپيلن شيميايي OFF – EP2X83CE درجه 1 پتروشيمي شازند، پلي پروپيلن نساجي ZH550J نويد زرشيمي، اکريلونيتريل بوتادين استايرن 50 – گريد طبيعي پتروشيمي قائدبصير و پلي اتيلن سبک فيلم 2102TX00 پتروشيمي لاله کالاهايي بودند که در عين وجود عرضه هيچ معامله اي براي آنها ثبت نشد.
عقب نشيني خريداران در بورس کالامطلبي نيست که بتوان به سادگي از کنار آن گذشت. در شرايط فعلي که ضعف نقدينگي در بازار محرز است و همچنين شاهد عدم تمايل دولت به اتخاذ سياست هاي انبساطي هستيم انتظار از سيستم بانکي براي پرداخت وام بيشتر به توليد شايد بيهوده بوده يا حداقل تاثير محسوسي بر شرايط بازار نخواهد داشت بنابراين انتظار تحريک تقاضا با محوريت بانک وجود ندارد. از طرفي شايد اين حجم تقاضا از بازار داخلي تامين شود. شايعه اي که بارها به گوش رسيده و نتيجه کمتر بودن قيمت ها به نسبت قيمت تمام شده در بورس با احتساب کارمزد معامله، معرفي شرکت خريدار و ماليات بر ارزش افزوده است. موارد ذکر شده غيرقابل تغيير است بنابراين کاهش قيمت هاي پايه شايد تنها راه افزايش جذابيت معامله در بورس کالاي ايران باشد. رخدادي که افزايش رايزني ها از جانب مديران بورس کالاو حتي کارگزاران را مي طلبد. از سويي با توجه به نزديکي به پايان شهريورماه و اعلام قيمت هاي پايه جديد شايد اين قبيل رايزني ها نتيجه بهتري را در بر داشته باشد و بتواند رونق را به کل بازار بازگرداند.
در اين ميان شايد عجيب ترين شرايط را بتوان براي عرضه 3000 تن پلي وينيل کلرايد S65 پتروشيمي اروند دانست که با وجود کاهش منحصر به فرد قيمت پايه در مقايسه با ديگر عرضه کنندگان شاهد ثبت هيچ قراردادي نبود. البته اين رخداد را بايد بسيار عجيب و قابل بررسي دانست. هميشه توليد مصنوعات PVC در داخل، يک توليد جذاب به حساب مي آمد ولي ضعف معاملات در عرضه هاي گسترده و پراکنده و افزايش جذابيت انواع Off گريد نشان دهنده ضعف شديد توليد در ضعف محسوس نقدينگي است که شايد کاهش کيفيت توليدات و تضعيف بازار فروش را هشدار دهد. هم اکنون بازار عراق و افغانستان که بازارهاي مهم صادراتي ما را تشکيل مي دادند هر دو تضعيف شده اند. البته افزايش نسبي قيمت دلار در بازار داخلي شايد بتواند مجددا جذابيت صادرات را افزايش دهد اما نمي توان به دورنماي قدرتمند آن چندان اميدوار بود.
اين موارد در حالي بود که هنوز هم بسياري از انواع جذاب پليمرها با بالابودن حجم تقاضا رو به رو بودند که با سقف مجاز معامله شدند. اين شرايط که توسط توليدکنندگان بزرگ به دقت رصد مي شود باعث شد که شاهد ثبات معاملات سلف هم باشيم که از توجه خاص مديران فروش به شرايط بازار حکايت مي کند. جذابيت معاملات سلف به نسبت قراردادهاي نقدي کمتر است ولي در هر صورت آغاز معاملات سلف براي کالاهاي جذاب نشان مي دهد که توجه بيشتر به واقعيت هاي بازار همچنين عدم اعتماد از دورنماي عرضه و تقاضا در بازارهاي داخلي و بورس کالابه وجود آمده که نشان دهنده درک شرايط کلي اين صنعت و پتانسيلي براي بهبود و تقويت بنيادين اين بازار به حساب مي آيد.
تمامي اين موارد در حالي است که قيمت ها در بازارهاي جهاني اغلب در مسير کاهش قرار داشته و به نظر مي رسد اين روند نزولي ادامه يابد. با توجه به کاهش قيمت نفت خام در اغلب بازارهاي جهاني شاهد کاهش قيمت مواد اوليه صنايع پتروشيمي هستيم که اين کاهش هزينه توليد در حال سرايت به بازارهاي فروش است. انواع پلي اتيلن ها را مي توان پيش قراول کاهش قيمت ها قلمداد کرد زيرا فرآيند توليد ساده تري داشته و بازارهاي مصرف نيز سرعت حرکت بيشتري دارند.
با توجه به ضعف نسبي تقاضا در اغلب بازارهاي جهاني با محوريت آسياي جنوب شرقي همچنين شرايط سخت توليد در صنايع پايين دستي به تبع کاهش رشد اقتصادي، به نظر مي رسد جذابيت صادراتي اين قبيل کالاها نيز در مسير کاهش قرار داشته باشد که داده مهم و موثري براي توجه بيشتر به عرضه ها در بورس کالاي ايران خواهد بود.
نويسنده: محمد حسين بابالو
