ورود فرش دستباف ایران به بورس کالا در مرحله بررسی
امکان عرضه فرش دستباف ایران در بورس کالا با هدف شفاف‌سازی معاملات، توسعه بازارهای داخلی و صادراتی و استفاده از ابزارهای نوین مالی در حال بررسی است. در نشست مشترک مدیران بورس کالای ایران و شرکت سهامی فرش ایران، راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی، برگزاری حراج فرش و استفاده از مدل استانداردسازی «گره همگن» به‌عنوان محورهای اصلی این طرح مطرح شد.
بررسی عرضه فرش دستباف در بورس کالا
در پی درخواست شرکت سهامی فرش ایران برای پذیرش فرش دستباف در بورس کالای ایران، نشستی با حضور سیدجواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالا، و مدیران شرکت فرش ایران برگزار شد.
در این نشست، راهکارهای عرضه فرش دستباف در بازار فیزیکی بورس کالا و امکان استفاده از گواهی سپرده کالایی برای معاملات این محصول مورد بررسی قرار گرفت.
جهرمی با اشاره به تنوع گسترده فرش‌های دستباف از نظر طرح، ابعاد، نوع بافت و ویژگی‌های کیفی اعلام کرد که استانداردسازی و ارزش‌گذاری این محصول با پیچیدگی‌هایی همراه است، اما طراحی سازوکارهای معاملاتی متناسب با آن امکان‌پذیر خواهد بود.
وی تأکید کرد که استفاده از ظرفیت‌های بورس کالا می‌تواند به شفافیت بیشتر معاملات و فراهم شدن زمینه بهره‌مندی متناسب بافندگان از ارزش اقتصادی محصولاتشان کمک کند.
مدل «گره همگن» برای استانداردسازی فرش ایرانی
یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در این نشست، بررسی مدل استانداردسازی «گره همگن» بود؛ مدلی که شرکت فرش ایران برای مقایسه و ارزش‌گذاری فرش‌های دستباف با ویژگی‌های متفاوت پیشنهاد کرده است.
مهدی معدن‌چی‌زاج، مدیرعامل شرکت فرش ایران، اعلام کرد که این مدل با در نظر گرفتن ۱۰ شاخص اصلی طراحی شده است.
از جمله معیارهای مطرح‌شده می‌توان به اصالت و محل بافت، نوع دستبافته، جنس پرز و چله، ابعاد، میزان استفاده از ابریشم، شیوه رنگرزی، کیفیت بافت و میزان بازارپسندی اشاره کرد.
هدف از این مدل، ایجاد مبنایی مشخص برای ارزیابی ارزش اقتصادی فرش‌های دستباف و فراهم کردن شرایط لازم برای استفاده از ابزارهای مالی در معاملات این محصول است.
با این حال، اجرای مدل و تبدیل آن به مبنای معاملات بورسی همچنان نیازمند تکمیل بررسی‌های کارشناسی و تعیین ضوابط پذیرش است.
همچنین بخوانید: افزایش قیمت‌ها، زنگ خطر برای صنعت فرش دستباف ایران
امکان راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی فرش دستباف
راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی از دیگر محورهای همکاری میان بورس کالا و شرکت فرش ایران است.
گواهی سپرده کالایی، سندی معاملاتی است که بر مبنای کالای نگهداری‌شده در انبار مورد تأیید صادر می‌شود و امکان معامله آن را طبق مقررات بازار فراهم می‌کند.
در صورت تصویب و اجرای سازوکار پیشنهادی، این ابزار می‌تواند مسیر تازه‌ای برای معاملات فرش دستباف ایجاد کند.
همچنین امکان برگزاری حراج فیزیکی فرش دستباف در بورس کالا مورد بررسی قرار گرفته است.
این دو روش معاملاتی می‌توانند به‌عنوان مسیرهای متفاوت عرضه فرش مورد استفاده قرار گیرند، اما جزئیات اجرایی، ضوابط پذیرش و زمان آغاز معاملات هنوز نهایی نشده است.
بررسی ظرفیت انبارهای فرش در پنج شهر ایران
یکی از پیش‌نیازهای اجرای معاملات مبتنی بر گواهی سپرده کالایی، وجود انبارهای استاندارد برای نگهداری محصولات است.
در این زمینه، انبار شرکت سهامی فرش ایران در کرج به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های اولیه طرح معرفی شده است.
همچنین امکانات انبارداری در اصفهان، کاشان، تبریز و کرمان به‌عنوان گزینه‌هایی برای توسعه زیرساخت‌های نگهداری فرش دستباف مطرح شده‌اند.
پذیرش نهایی این انبارها به بررسی و تأیید الزامات فنی و مقررات مربوط به انبارداری در بورس کالا بستگی خواهد داشت.
همچنین بخوانید: همکاری مرکز ملی فرش ایران و صنعت‌آفرینان امداد برای حمایت از فرش دستباف
توسعه صادرات فرش دستباف از مسیر بورس کالا
در نشست مشترک مدیران بورس کالا و شرکت فرش ایران، امکان عرضه فرش دستباف در رینگ صادراتی بورس کالا نیز بررسی شد.
جعفر جمالی، رئیس هیئت سرپرستی مؤسسه ملل، با اشاره به ظرفیت‌های بازار داخلی و بین‌المللی فرش ایرانی، بر اهمیت ایجاد مسیرهای جدید فروش و توسعه ارتباط با خریداران تأکید کرد.
به اعتقاد وی، استفاده از سازوکارهای معاملاتی شفاف می‌تواند به تقویت جایگاه تجاری فرش دستباف ایران و کاهش وابستگی به برخی روش‌های سنتی فروش کمک کند.
با این حال، راه‌اندازی مسیر صادراتی از طریق بورس کالا نیز در مرحله بررسی قرار دارد و هنوز به معنای آغاز معاملات صادراتی فرش دستباف نیست.
آینده معاملات فرش دستباف در بازار سرمایه
بررسی پذیرش فرش دستباف در بورس کالا، تلاشی برای پیوند دادن یکی از صنایع سنتی ایران با ابزارهای جدید مالی و معاملاتی به شمار می‌رود.
تنوع کیفی و هنری فرش‌های دستباف، تعیین قیمت و ایجاد معیارهای مشترک برای معامله آن‌ها را پیچیده می‌کند؛ ازاین‌رو استانداردسازی، ارزیابی کارشناسی و ایجاد زیرساخت‌های انبارداری از پیش‌نیازهای اجرای این طرح هستند.
در صورت نهایی شدن مقررات و سازوکارهای پیشنهادی، امکان استفاده از گواهی سپرده کالایی و حراج فیزیکی می‌تواند مسیر تازه‌ای برای عرضه و فروش فرش ایرانی فراهم کند.
با این حال، پذیرش رسمی فرش دستباف و آغاز معاملات آن منوط به تکمیل بررسی‌های کارشناسی و تأیید الزامات بورس کالای ایران خواهد بود.
