زنجان با ظرفیت تولید ۶۰ هزار تن نخ در مسیر توسعه صنعت پوشاک
استان زنجان با ظرفیت سالانه حدود ۶۰ هزار تن تولید نخ و اشتغال بیش از پنج هزار نفر در صنعت نساجی، از مراکز مهم تولید نخ و پارچه جین ایران به شمار می‌رود. با وجود جایگاه این استان در ریسندگی، بافندگی و رنگرزی، توسعه تولید پوشاک و تکمیل زنجیره ارزش نساجی همچنان یکی از اولویت‌های صنعتی زنجان است.
رتبه سوم زنجان در ارزش تولید صنعت نساجی کشور
امیرعلی مسیبی، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان زنجان، با اشاره به ظرفیت‌های صنعتی این استان اعلام کرد که زنجان از نظر ارزش تولید صنعت نساجی رتبه سوم و از نظر حجم کل تولیدات این صنعت رتبه پنجم کشور را در اختیار دارد.
صنعت نساجی زنجان مجموعه‌ای از فعالیت‌های حلاجی، ریسندگی، بافندگی، رنگرزی، تولید پارچه جین، نخ فرش، الیاف و منسوجات نبافته را شامل می‌شود.
به گفته مسیبی، برخی مجموعه‌های نساجی استان از سال ۱۳۷۹ فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و با اجرای طرح‌های توسعه‌ای، بخش‌هایی مانند تولید پارچه گردباف و رنگرزی را به خطوط تولید خود افزوده‌اند.
وی تأکید کرد که گسترش صنایع پایین‌دستی و تقویت ارتباط میان تولیدکنندگان مواد اولیه و محصولات نهایی، می‌تواند سهم بیشتری از ارزش افزوده صنعت نساجی را در استان حفظ کند.
ظرفیت تولید سالانه ۱۰ میلیون قطعه پوشاک در زنجان
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت زنجان با اشاره به ظرفیت سالانه تولید ۱۰ میلیون قطعه پوشاک در این استان اعلام کرد که در حال حاضر حدود پنج واحد تولید پوشاک در زنجان فعالیت دارند.
وی همچنین از مطرح شدن برنامه‌هایی برای ایجاد یک مجموعه بزرگ‌تر تولید پوشاک خبر داد.
به گفته مسیبی، محصولات یکی از مجموعه‌های نساجی استان، مواد اولیه مورد نیاز پنج مجموعه بزرگ تولید پوشاک کشور را تأمین می‌کند.
این ظرفیت نشان می‌دهد که بخشی از تولیدات نساجی زنجان در خارج از استان به محصولات نهایی تبدیل می‌شوند.
توسعه واحدهای تولید پوشاک در زنجان می‌تواند ارتباط مستقیم‌تری میان ریسندگی، بافندگی، رنگرزی و دوخت ایجاد کند و فرصت‌های تازه‌ای برای اشتغال و تولید محصولات نهایی فراهم آورد.
زنجان در جمع سه استان برتر تولید نخ پنبه
علی کلانتری، معاون امور صنایع اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت استان زنجان، با اشاره به ظرفیت حدود ۶۰ هزار تنی تولید نخ در استان اعلام کرد که زنجان در بخش ریسندگی نخ پنبه در جمع سه استان برتر کشور قرار دارد.
به گفته وی، ظرفیت ریسندگی نخ پنبه در سطح کشور حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تن برآورد می‌شود.
نخ تولیدشده در زنجان در ساخت انواع پارچه‌های گردباف و تاری‌پودی کاربرد دارد و بخشی از آن نیز در تولید پارچه جین مصرف می‌شود.
کلانتری تأکید کرد که وجود زیرساخت‌های ریسندگی، بافندگی، رنگرزی و تکمیل، زمینه مناسبی برای توسعه سایر بخش‌های زنجیره نساجی در استان فراهم کرده است.
همچنین بخوانید: زنجان؛ قطب نوظهور نساجی ایران با زنجیره کامل تولید از پنبه تا پوشاک
تولید پارچه جین با فناوری رنگرزی طنابی
یکی از مزیت‌های تخصصی صنعت نساجی زنجان، تولید پارچه جین است.
معاون امور صنایع اداره‌کل صمت استان اعلام کرد که دو واحد تولیدی در زنجان دارای خطوط تخصصی تولید پارچه جین هستند.
این واحدها از فناوری‌های جدید، از جمله روش رنگرزی طنابی، در فرآیند تولید استفاده می‌کنند.
وجود خطوط تخصصی تولید پارچه جین در کنار ظرفیت ریسندگی نخ پنبه، می‌تواند زمینه توسعه تولید پوشاک جین و سایر محصولات نهایی مرتبط را فراهم کند.
با این حال، تحقق این ظرفیت به سرمایه‌گذاری در مراحل پایین‌دستی، توسعه طراحی و دوخت و ایجاد شبکه‌های فروش وابسته است.
امکان ایجاد ۱۰ هزار فرصت شغلی در تولید صنعتی پوشاک
کلانتری با اشاره به اشتغال بیش از پنج هزار نفر در صنعت نساجی زنجان اعلام کرد که در بخش تولید صنعتی پوشاک، ظرفیت ایجاد حدود ۱۰ هزار فرصت شغلی وجود دارد.
این رقم به فرصت‌های بالقوه اشتغال در صورت توسعه بخش پوشاک اشاره دارد و به معنای ایجاد قطعی این تعداد شغل نیست.
وی توسعه تولید پوشاک را یکی از راهکارهای افزایش ارزش افزوده صنعت نساجی استان دانست.
به گفته معاون امور صنایع اداره‌کل صمت زنجان، تکمیل زنجیره تولید می‌تواند ضمن افزایش تقاضا برای نخ و پارچه تولیدی استان، فرصت‌های شغلی بیشتری در بخش‌های تولید محصولات نهایی ایجاد کند.
بررسی توسعه کشت پنبه برای تأمین مواد اولیه
توسعه کشت پنبه نیز از موضوعات مطرح‌شده برای تقویت زنجیره تأمین صنعت نساجی زنجان است.
امیرعلی مسیبی با اشاره به ضرورت همکاری میان دستگاه‌های اجرایی، به‌ویژه سازمان جهاد کشاورزی، اعلام کرد که توسعه این بخش به شناسایی زمین‌های مناسب و جذب سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
در بررسی امکان کشت پنبه باید عواملی مانند شرایط اقلیمی، منابع آب، توجیه اقتصادی و نیاز واحدهای نساجی در نظر گرفته شود.
توسعه تولید داخلی پنبه، در صورت برخورداری از شرایط مناسب، می‌تواند بخشی از نیاز واحدهای ریسندگی را تأمین کند و وابستگی به منابع تأمین خارج از استان را کاهش دهد.
افزایش ۵۰ درصدی ظرفیت ریسندگی و رنگرزی در برنامه توسعه
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت زنجان همچنین از برنامه توسعه ظرفیت تولید در یکی از مجموعه‌های نساجی استان خبر داد.
به گفته مسیبی، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی این مجموعه، افزایش حدود ۵۰ درصدی ظرفیت هر یک از بخش‌های ریسندگی و رنگرزی پیش‌بینی شده است.
این افزایش ظرفیت هنوز در مرحله برنامه‌ریزی و توسعه قرار دارد و نباید به‌عنوان رشد محقق‌شده تولید در کل استان تلقی شود.
اجرای طرح‌های توسعه‌ای می‌تواند ظرفیت تأمین نخ و خدمات رنگرزی را برای صنایع پایین‌دستی افزایش دهد.
مشکلات سرمایه در گردش و تأمین مواد اولیه نساجی
در کنار ظرفیت‌های تولیدی، فعالان صنعت نساجی زنجان با مشکلاتی در زمینه تأمین مالی و هزینه‌های تولید مواجه هستند.
محمود ضرابی، از فعالان این صنعت، با اشاره به افزایش نرخ ارز و قیمت مواد اولیه اعلام کرد که تولیدکنندگان برای حفظ سطح قبلی فعالیت خود به منابع مالی بیشتری نیاز دارند.
به گفته وی، تسهیلاتی که در سال‌های گذشته برای تأمین سرمایه در گردش واحدهای نساجی کافی بود، اکنون پاسخگوی هزینه‌های تولید نیست.
افزایش قیمت مواد اولیه، قدرت خرید سرمایه در گردش را کاهش می‌دهد و می‌تواند تأمین موجودی مواد اولیه و استمرار فعالیت خطوط تولید را دشوار کند.
مشکلات تأمین مواد اولیه از مسیرهای بورسی و پتروشیمی، دشواری تأمین ارز برای واردات پنبه و دسترسی به قطعات ماشین‌آلات، به‌ویژه تجهیزات اروپایی، از دیگر مسائل مطرح‌شده در این بخش است.
نوسانات برق و افزایش هزینه نگهداری ماشین‌آلات
ناترازی انرژی و نوسانات برق نیز از چالش‌های واحدهای نساجی زنجان عنوان شده است.
ضرابی اعلام کرد که نوسانات برق می‌تواند به بردها و تجهیزات الکترونیکی ماشین‌آلات صنعتی آسیب وارد کند و هزینه تعمیر و نگهداری را افزایش دهد.
توقف خطوط تولید در نتیجه مشکلات تأمین انرژی یا آسیب تجهیزات، علاوه بر کاهش تولید، می‌تواند موجب تأخیر در تحویل سفارش‌ها شود.
وی همچنین ورود پوشاک و برخی منسوجات از مسیرهای مختلف را از عوامل فشار بر تولیدکنندگان داخلی دانست و خواستار ساماندهی واردات و تقویت نظارت بر بازار شد.
تکمیل زنجیره پوشاک؛ مسیر افزایش ارزش افزوده نساجی زنجان
صنعت نساجی زنجان علاوه بر تولید نخ پنبه و پارچه جین، در بخش‌هایی مانند نخ فرش، الیاف مصنوعی، منسوجات نبافته، پارچه‌های صنعتی و نخ تایر نیز ظرفیت تولید دارد.
با این حال، بخشی از محصولات تولیدی استان برای انجام مراحل بعدی فرآوری و تولید به سایر استان‌ها ارسال می‌شود.
توسعه صنایع پایین‌دستی، به‌ویژه تولید پوشاک، می‌تواند امکان انجام مراحل بیشتری از تولید را در زنجان فراهم کند.
مسئولان صنعتی استان معتقدند که تکمیل این زنجیره، در کنار نوسازی ماشین‌آلات، تأمین پایدار انرژی، بهبود دسترسی به مواد اولیه و گسترش بازارهای فروش، می‌تواند به افزایش ارزش افزوده، توسعه صادرات و ایجاد اشتغال کمک کند.
با وجود ظرفیت سالانه حدود ۶۰ هزار تن تولید نخ، آینده توسعه نساجی زنجان بیش از افزایش تولید مواد اولیه، به میزان موفقیت در تبدیل این ظرفیت‌ها به محصولات نهایی و رقابت‌پذیر وابسته خواهد بود.
