دست هاي آن دختر بچه گره مي زند، پول نمي شمارد

اگر به بافت فرش دقت کنيد، متوجه مي شويد همه اين نقش و نگارها حاصل تلاش مجدانه و اعصاب خردکن چند ماه بافنده و گره هاي زده شده روي اين فرش است.

    گره هايي که روي تار و پود فرش مي خورد بايد به طور ظريف انجام شود و به همين دليل است که بيشتر بافندگان فرش، بانوان هستند؛ چراکه انگشتان آنها ظريف است و براي گره زدن هاي ريز و متعدد مناسب.

    معمولادختر بچه هايي که مادرشان به شغل قاليبافي مشغول اند، آنها هم به اين کار روي مي آورند. گره هاي نازک و ظريفي که در فرش مشاهده مي شود حاصل دسترنج اين بانوان و دختر بچه هاست، اما سود فروش فرش به اين افراد تعلق ندارد و آنها مجبور هستند براي امرار معاش خود هنرشان را با قيمت اندکي به فروش برسانند تا همان فرش ميليون ها تومان قيمت بخورد و معامله شود.
    
    دلال بيشتر، قيمت بالاتر

    بافت يک فرش براي بافنده آن حداکثر سالانه يک تا دو ميليون تومان سود دارد يعني ماهانه 80 تا 180 هزار تومان که اين مقدار در مدت زمان بافت فرش رقم بالايي به نظر نمي رسد اما اين سوال پيش مي آيد که چطور همان فرش چند ميليون تومان قيمت مي خورد؟ در اين که هنر قيمت ندارد هيچ شکي نيست، اما سود حاصل از اين هنر به هنرمند اصلي اش نمي رسد. دلالان در همه بازارها وجود دارند، اما در اين صنعت باعث شده اند حق هنرمندان کشور تضييع شود و آنان به حقوق اندک رضايت بدهند .
    
    استثمار بافندگان

    هر کسي که يک روز کنار قاليبافان بنشيند و فعاليت آنها را براي بافتن فرش از نزديک مشاهده کند، در مي يابد که نمي توان براي فرش قيمت گذاشت اما مساله اينجاست که سودي عايد قاليبافان نمي شود. متاسفانه برخي دلالان سفارش خود را به اين افراد مي دهند و مبلغي هم به عنوان بيعانه به آنها داده مي شود تا کار را شروع کنند. علاوه بر آن لوازم مورد نياز مانند نخ به آنها تحويل داده و در مدت معين فرش تحويل گرفتن مي شود. به گفته فرشبافان، توليد فرش براي بافندگان آن سود ندارد، بلکه سود اصلي نصيب دلالان اين بازار مي شود. تنها به اين دليل که بافندگان فرش سرمايه اي براي خريد اقلام فرش ندارند و لذا سودي که از فرش به آنها تعلق مي گيرد، بسيار ناچيز است.
    
    آسيب هاي بدني

    قاليبافان اغلب با بيماري هايي چون چشم درد، کمردرد و مچ درد مواجه مي شوند. البته اين بيماري ها در بافت هاي سنتي بيشتر مشاهده مي شود و بافندگان کارگاهي به دليل ساعت مشخص کار، کمتر و ديرتر به اين آسيب مي رسند. بايد اين طور بيان کرد که اين بيماري ها براي بافندگان فرش دير و زود دارد، اما سوخت و سوز ندارد، مگر اين که از صندلي هاي بسيار استاندارد و همچنين ابزارهاي پيشگيري استفاده کنند.

    استفاده از اين ابزار باعث مي شود قاليباف ديرتر به اين بيماري ها دچار شود. گلايه ديگر قاليبافان درباره بيمه است. متاسفانه برخي کارفرمايان اين افراد را تحت پوشش بيمه قرار نمي دهند و فرشبافان مجبور هستند تا زماني که توانايي دارند کار کنند و بعد هم به امان خدا سپرده مي شوند؛ بي هيچ حمايتي. همچنين با اين که قاليبافي يک کار ظريف محسوب مي شود و به روشنايي زيادي نياز دارد، بيشتر کارگاه هاي قاليبافي با مشکل کم نوري مواجه اند و ادامه کار در چنين شرايطي به مرور زمان باعث بروز سردرد، سرگيجه، خستگي زودرس و بويژه ضعف بينايي در قاليباف ها مي شود.