آیا فرش ایران در گذشته مانده یا هنوز آینده را میتواند طراحی کند؟
تحلیل دیدگاههای کاربران مجله نساجی کهن
گاهی ارزشمندترین تحلیلها نه در گزارشهای رسمی، بلکه در بخش نظرات یک پست اینستاگرامی شکل میگیرد.
پستی که مجله نساجی کهن درباره نسل جدید طراحان فرش ترکیه منتشر کرد، تنها درباره ترکیه نبود؛ بلکه به یکی از عمیقترین بحثهای چند سال اخیر صنعت فرش ایران تبدیل شد.
صدها نظر منتشر شد و تقریباً تمام فعالان صنعت، از طراح و تولیدکننده تا صادرکننده و استادکار، وارد گفتگو شدند.
اما نتیجه این گفتگو چه بود؟
می توانید این پست جذاب را از لینک زیر مشاهده نمایید:
https://www.instagram.com/p/DZ-M7GADajm/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==
۱- تقریباً همه بر یک موضوع توافق داشتند
هیچکس جایگاه تاریخی فرش ایران را انکار نکرد.
تقریباً تمام کاربران معتقد بودند:
- فرش ایران ریشهدارترین هنر فرش جهان است.
- بسیاری از طرحهای منطقه از ایران الهام گرفتهاند.
- مکتبهای تبریز، کرمان، قشقایی، هریس، سلطانآباد و… هنوز بیرقیب هستند.
بنابراین اختلاف اصلی اصلاً درباره گذشته نبود.
اختلاف درباره آینده بود.
دو نگاه کاملاً متفاوت
در میان نظرات دو جریان فکری شکل گرفت.
نگاه اول؛ اصالت کافی است
این گروه معتقد بودند:
اگر تحریمها برداشته شود،
اگر صادرات آزاد شود،
اگر قوانین اصلاح شود،
فرش ایران دوباره شماره یک جهان خواهد شد.
از نگاه آنها مشکل امروز نه طراحی، بلکه سیاست، اقتصاد و محدودیتهای صادراتی است.
نگاه دوم؛ بازار امروز تغییر کرده است
گروه دوم سؤال دیگری مطرح کردند:
حتی اگر فردا تمام تحریمها برداشته شود…
آیا همان محصول ۲۰ سال قبل را میتوان دوباره فروخت؟
آنها معتقد بودند امروز مشتری جهانی فقط اصالت نمیخرد.
او طراحی،
برند،
داستان محصول،
خدمات،
بازاریابی،
و تجربه خرید را هم میخرد.
همچنین بخوانید: رقابت نابرابر در بازار فرش ایران: وقتی فرش افغان به اسم ایرانی فروخته میشود و فرش اصیل زمین میماند
شاید مهمترین کشف این گفتگو
تقریباً هیچکس نگفت ایران طراح ندارد.
برعکس…
بسیاری گفتند:
«طراحان بسیار خوبی داریم اما دیده نمیشوند.»
برخی دیگر گفتند:
«تولیدکننده ریسک اجرای طرح جدید را نمیپذیرد.»
و عدهای هم معتقد بودند:
«طراحان بیش از حد کپی میکنند.»
این یعنی…
مسئله اصلی احتمالاً استعداد نیست.
مسئله اکوسیستم طراحی است.
یک سؤال جالب که بارها تکرار شد
چرا در ایران کمتر طراح فرشی داریم که خودش تبدیل به برند جهانی شده باشد؟
در حالی که در اروپا یا حتی ترکیه، نام بعضی طراحان به اندازه کارخانهها شناخته میشود.
شاید این یکی از مهمترین ضعفهای صنعت فرش ایران باشد.
جالبترین بخش گفتگو
تقریباً همه درباره تاریخ صحبت کردند.
اما کمتر کسی درباره مشتری امروز صحبت کرد.
در حالی که بازار جهانی امروز بیش از هر زمان دیگری توسط نسل جدید خریداران هدایت میشود؛ نسلی که ممکن است هیچ شناختی از مکتب تبریز یا کرمان نداشته باشد، اما درباره رنگ، سبک زندگی، دکوراسیون و طراحی معاصر بسیار حساس است.
یک تناقض بزرگ
تقریباً همه کاربران از برتری فرش ایران گفتند…
اما همزمان بسیاری نیز پذیرفتند که:
- فرشهای مدرن ترکیه فروش بالایی دارند.
- صادرات ترکیه رشد کرده است.
- بازار اروپا تغییر کرده است.
این یعنی میان «برتری هنری» و «موفقیت تجاری» الزاماً رابطه مستقیم وجود ندارد.
شاید سؤال اصلی این نباشد که چه کسی بهتر طراحی میکند…
بلکه این باشد:
چه کسی بهتر طراحی را به محصولی تبدیل میکند که بازار حاضر باشد برای آن پول بپردازد؟
جمعبندی
شاید بزرگترین دستاورد این پست، اثبات یک نکته بود:
صنعت فرش ایران هنوز زنده است؛ چون هنوز درباره آینده آن بحث میشود.
اما اگر این بحثها از فضای کامنتها به اتاقهای طراحی، کارخانهها، دانشگاهها و اتاقهای بازرگانی منتقل نشود، احتمالاً فرصت بزرگی از دست خواهد رفت.
فرش ایران همچنان یکی از بزرگترین سرمایههای فرهنگی جهان است؛ اما بازار جهانی با گذشته قضاوت نمیکند، با آینده تصمیم میگیرد.
می توانید این پست جذاب را از لینک زیر مشاهده نمایید:
https://www.instagram.com/p/DZ-M7GADajm/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==
