آقاي مهندس مقراضي – غفلت در توليد نخ فرش ماشيني
آقاي مهندس مقراضي – مدير عامل شركت پاسارگاد رهپويان كيش
غفلت در توليد نخ فرش ماشيني
صنعت فرش ماشینی و صنایع وابسته آن به نظر من با توجه به عوامل متعددي در حال حاضر فعالیت مناسبی دارد که من اسم آن را پیشرفت های گلخانه ای می گذارم چرا که صنعت ما هنوز بیابانی بیش نیست و واحد های معتبر و فعال در این بخش واقعا با زحمات شبانه روزی مدیران عاشق خود به اینجا رسیده اند و واقعا سیستم به آنها کمکی نکرده است و تنها عشق به تولید است که این واحد ها را به درجات بالای موفقیت رسانده است.
به نظر من سرمایه گذاری های انجام شده در سال گذشته در این بخش بسیار خوب بوده و حرکت های بسیار خوبی انجام شده که در آینده ای نزدیک نتایج آن را خواهیم دید. مثلا در بخش تولید نخ فرش کمپانی سويیس تکس در 20 سال گذشته در ایران 2 ماشین فروخته بود در حالی که در سال گذشته به تنهایی 9 ماشین خریداری شد و یا در زمینه خطوط هیت ست در 20 سال گذشته تنها 4 دستگاه به فروش رفته بود در حالی که در سال گذشته این عدد به تنهایی به 16 رسید. صنعت فرش ماشینی زنده است و رو به جلو حرکت می کند. نکته جالب اینکه تمام خطوط نخ فرش فروخته شده جهت تولید نخ فرش پلی استر ولی با قابلیت تولید نخ پلی پروپیلن هستند.
ما باید به پلی استر به عنوان یک جایگزین مناسب نگاه کنیم و نه لیف غالب در بافت فرش. یعنی اگر دسترسی نخ پلی پروپیلن کم شد و یا فاصله قیمتی الیاف با هم زیاد شد به عنوان آلترنایتو B قرار داده شود چرا که در شرایط مساوی پلی استر اصلا نمی تواند خصوصیات پلی پروپیلن و اکریلیک را برای فرش ایجاد کند. البته پلی استر هم در دنیا بازار خاص خودش را دارد اما در بازار ایران که همچنان شکل خود را حفظ کرده خیلی از فاکتورهای لازم را ندارد. پلی استر به عنوان لیفی برای مخلوط کردن با اکریلیک گزینه خوبی است هرچند در مواردی که تولید کننده جرات اظهار این اختلاط را در پشت فرش ندارد متهم به تقلب می شود. من متاسفم که چرا ما نباید بستر لازم را در بازار ایجاد کنیم تا بعد مجبور به تقلب و …شویم. ترکیب الیاف و تولید نخ فرش اصلا کار غلطی نیست و حتی در شرایطی می توانند ضعف های یکدیگر را پوشش دهند و فرش های بافته شده از مخلوط این دو لیف نیز بسیار مرغوب و با کیفیت است ولی در برخی موارد عدم اظهار این مطالب شرایط نابرابری را برای تولید کنندگان ایجاد می کند.
نظر شما در رابطه با وضعيت حال حاضر و ظرفيت هاي صادراتي صنعت فرش ماشيني در ايران چيست؟
مسلما صنعت فرش ماشيني نيز در مدت اخير مانند تمام صنايع ديگر بالاجبار وارد ركود شده است اما شرايط فرش ماشيني از ساير بخش ها مناسب تر است و در عين حال شرايط خاصي نيز بر آن حكمفرماست در صادرات فرش ماشيني شركت هاي زيادي هستند كه وارد صادرات شده اند و در عين حال عده اي از همكاران ما نيز با وجود سابقه طولاني در بافندگي فرش ماشيني اعتقادي به صادرات ندارند كه بايد دلايل آن را از خودشان پرسيد!!
درواقع وقتي شركتي به دنبال توسعه است نياز به بازارهاي جديد و بزرگ تري دارد كه صادرات اين امكان را براي آنها ايجاد مي كند يكي از تفاوتهاي اساسي بين يك توليد كننده فرش ماشيني در ايران و يك توليد كننده خارجي وجود دارد اين است كه توليد كننده ايراني با بازاري روبرو است كه الگو گرفته از فرش دستباف ايراني است و خريدار آن به فرش به عنوان يك كالاي سرمايه اي نگاه مي كند نه كالاي مصرفي بنابراين ترجيح ميدهد پول بيشتري بري خريد فرش هزينه كند و از طرفي تقريبا براي تمامي مردم ما زندگي بدون فرش غير ممكن است به نظر من جهت حركت فرش ماشيني ما اصلا جهت مناسبي براي صادرات نيست.
عمده توليد كنندگان دنيا در حال حركت به سمت تراكم هاي پائين و تعداد رنگ كم هستند اما در ايران كاملا برعكس است. جالب اينكه داغ ترين بازار فروش ماشين آلات بافندگي فرش ماشيني 700 شانه ، ايران است. به طوري كه آمارهاي موثق نشان مي دهد 90 درصد فروش ماشين آلات بافندگي فرش ماشيني شونهر و وندويل در ايران است و 10 درصد در مابقي كشورهاي دنيا!! حتي در ماشين آلات 500 شانه نيز تراكم طولي فرش را تا1200 ، 1500 و حتي 2000 افزايش مي دهند و مصرف كننده هم بر اين تصور است كه بايد فرشي را بخرد كه در آن اين اعداد بالاتر است! از طرف ديگر در اغلب كشورها طراحان اعتقاد دارند با بكارگيري تعداد رنگ كمتر و ايجاد هارموني در فرش مصرف كننده آرامش بيشتري پيدا مي كند اما در ايران فرش هاي 50 رنگ! بافته مي شود حتي اگر الان شما در بازارهاي صادراتي از شعاري مثل “توليد كننده فرش 50 رنگ “استفاده كنيد بسيار خنده دار است.
اخيرا ميزان مطالبات توليد كنندگان فرش ماشيني از مشتريان خود به شدت افزايش يافته و عملا آنها در برزخ فروش قرار گرفته اند. علت را چطور ارزيابي مي كنيد؟
ببينيد وقتي بازار فرش ماشيني اشباع مي شود مجبور مي شويد براي فروش ريسك را قبول كنيد. بايد به افرادي جنس بفروشيد كه اعتبار سنجي لازم روي آنها انجام نشده و طبيعتا اين مشكلات ايجاد مي شود. در امارات به محض اينكه چك شما برگشت مي خورد بدون چون و چرا راهي زندان مي شويد. اما در ايران قانونگذار راه را براي خاطي باز گذاشته و در اين وضعيت فقط بايد با اعتماد و اطمينان كار كنيم چرا كه قوانين ما به خصوص در باره چك بازدارنده نيست . به عنوان مثال ما در شركت فرش شيراز موردي را داريم كه پرونده وصول مطالبات ما از سال 1379 تا به حال يعني بيش از 10 سال در دادگاه مانده است و هنوز نتوانستيم حق خود را بگيريم و مطمئن هستم اين قصه تلخ سرگذشت بسياري از همكاران ديگر ما نيز هست
به نظر شما راهكار چيست؟
به نظر من ما نياز مبرم به اعتبار سنجي مشتريان داريم. در تمام كشورهاي دنيا منابعي وجود دارند كه مي توانيد با مراجعه به آنها ليست كاملي از سوابق طرف معامله خود را از قبيل سوابق مالي، جزائي ، كيفري ، قسط هاي وام به بانكها، چك هاي برگشتي و … به راحتي بدست آوريد و حتي به شما مي گويند تا چه حد مي توانيد به اين شخص جنس نسيه بدهيد و تا آن سقف را بيمه مي كنند. اين موسسات با نام Credit Reference Agency در اروپا فعاليت مي كنند. وقتي توليد كننده اي بدون تحقيقات و اعتبار سنجي جنسي را مي فروشد بايد عواقب آنرا هم پذيرا باشد.
منبع : شماره 26 قدیم مجله کهن
