ستاد نوآوري و شكوفايي وزارت صنايع و نگاه آن به صنعت نساجي ايران
لطفاً در مورد ستاد نوآوري و شکوفايي صنايع و معادن، اهداف، وظايف و ساختار آن توضيحاتي را بفرماييد.
پيرو اجراى فرمايشات مقام معظم رهبرى در خصوص ترسيم چشم انداز پيشرفت و توسعه عدالت محور در کشور و در راستاى اجراى سياستهاى کلان کشور در دستيابى به اهداف توسعه پايدار در سند چشمانداز 20 ساله کشور، التفات به نوآورى و خلاقيت به عنوان عناصر کليدى پيشرفت در صدر برنامههاى دولت خدمتگذار قرار گرفته است. در اين ارتباط، مقام عالى وزارت صنايع و معادن اقدام به ايجاد ستاد نوآورى و شکوفايى در بخش صنعت و معدن در ابتداى سال جارى نمودند و پيرو آن، دبيرخانه ستاد را تعيين نمودند. هدف اين ستاد، بسترسازى و ارتقاء جايگاه نوآورى و نهادينه نمودن مفاهيم آن در صنعت و معدن از طرق زير مي باشد:
– اشاعه فرهنگ نوآورى در صنعت و معدن کشور
– شناساندن وضعيت نوآورى
– تبيين مفهوم کارآفرينى از دريچه نوآورى
– تبيين مفهوم نوآورى در اهداف و مأموريت هاى وزارت صنايع و معادن و هدايت سياست هاى کلان وزارت صنايع و معادن در جهت توسعه نوآورى، تشويق واحدهاى صنعتى و معدنى جهت ارتقاء سطح نوآورى
– ايجاد بسترهاى مناسب جهت ارتباط بين صنعت و معدن و واحدهاى آموزشى پژوهشى
– حمايت از نوآوران
– ايجاد شبکه منسجم ميان عناصر داخلى فعال در امر نوآورى
– تقويت ارتباط بين عناصر داخلى و خارجى موثر در نوآورى
– حمايت از مالکيت هاى فکرى (IP)
– اصالت دادن به فعاليت هاى نوآورى در سطح ملى
ستاد نوآوري و شکوفايي صنايع و معادن وظيفه نظارت عالى بر تحقق اهداف، تصويب اهداف، راهبردها و سياستها، تقسيم وظايف کلى سازمانهاى زيرمجموعه وزارت صنايع و معادن و تعيين مأموريتهاى بخشى هر سازمان را برعهده دارد. در واقع اين ستاد با ترکيب زير وظيفه ترويج، توسعه و سياستگذارى نوآورى در وزارت صنايع و معادن را بر عهده دار مي باشد:
اعضاى حقوقى ستاد: رؤساي سازمان گسترش و نوسازى صنايع، بانک صنعت و معدن ايران، موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، صندوق ضمانت سرمايه گذاريهاى صنايع کوچک، صندوق حمايت از تحقيقات و توسعه صنايع الکترونيک، سازمان صنايع کوچک و شهرکهاى صنعتى، سازمان زمين شناسى و اکتشافات معدنى، سازمان توسعه و نوسازى معادن و صنايع معدنى ايران، دفتر امور نوآوران و ارزشيابي فناوري، شرکت دخانيات ايران، کارگروه اجرايى و رئيس کميته هاى اجرايى ستاد در سازمانهاى صنايع و معادن، معاونت امور صنايع، معاونت امور معادن و صنايع معدنى، معاونت حقوقى، امور مجلس و استانها، معاونت توسعه منابع انسانى و پشتيباني، معاونت برنامه ريزى، توسعه و فناورى، معاونت اقتصادى و روابط بين الملل
اعضاى حقيقى ستاد: شامل دو دسته کارگروه ابعاد کلان صنعت و معدن (متشکل از معاونتهاي ستادي وزارت صنايع و معادن، سازمان صنايع و معادن استان تهران، بانک صنعت و معدن و موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و ديگر سازمانها به فراخور موضوع) و کارگروه هاى تخصصى (شامل صنايع، صنايع کوچک، علوم زمين، معادن و صنايع معدني)
2- اين ستاد تاکنون چه اقداماتي را حوزه هاي مختلف صنعت، به ويژه صنعت نساجي که قطعاً نوآوري کليد حل مشکلات و چالش هاي آن مي باشد، انجام داده است؟
در راستاي تحقق اهداف ستاد تاكنون گامهايي برداشته شده كه البته تا رسيدن به مقصد نهايي، هنوز راه زيادي در پيش است. اين ستاد در اولين گام، اقدام به راه اندازي پايگاه اطلاع رساني www.icmim.ir نمود كه در مراحل بعد، بخش انگليسي آن نيز راه اندازي گرديد. مطالب اين سايت كه به صورت روزانه به روزساني مي شود، شامل جديدترين اخبار و مقالات داخلي و خارجي مرتبط با حوزه نوآوري هاي 9 حوزه مختلف در صنعت و معدن از جمله صنعت نساجي، معرفي و ارائه گزارش عملکرد ستاد و سازمانهاي مرتبط، معرفي پژوهشگران و نوآموزان برتر، معرفي 15 پارک و 40 مرکز رشد فعال در کشور، معرفي دانشگاهها و مراکز آموزشي، مراکز تحقيق و توسعه، انجمنهاي خارجي و داخلي، کتب و مجلات مربوطه، نمايشگاهها، همايشها و دوره هاي آموزشي، تعاريف و فرآيند نوآوري، سنجش نوآوري، ارتباط صنعت و معدن و دانشگاه در ايران و کشورهاي خارجي و…. است.
از ديگر اقدامات انجام شده در اين ستاد مي توان به موارد زير اشاره كرد:
جمع آوري اختراعات، ايده ها و طرحهاي جديد به منظور معرفي آنها به سازمانها و نهادهاي حمايت کننده، انتخاب طرحهاي نوآورانه برگزيده از ميان طرحهاي دريافتي و معرفي آنها در يك برنامه تلويزيوني با همكاري سازمان صدا و سيما، اجرايي نمودن 24 مصوبه از 26 مورد تصويب شده در نشستهاي هفتگي اعضاي ستاد، برقراري تعامل با پارکهاي علم و فناوري و مراکز رشد فعال در کشور به منظور شناسايي طرحهاي نوآوري، برگزاري نمايشگاهها و همايشهاي نوآوري و شکوفايي در سازمانهاي تابعه با همکاري ايشان، بازديد و شرکت در نمايشگاهها و همايشهاي تخصصي مرتبط با نوآوري به منظور جمع آوري طرحها و ايده هاي جديد (كه چهاردهمين نمايشگاه بين المللي ماشين آلات، مواد اوليه و محصولات نساجي و چرم (30-27 مهر87) نيز از جمله آنها بوده است) و…
3- مهم ترين چالش هاي رشد و ارتقاي نوآوري در کشور را چه مي دانيد؟
به طور كلي، عوامل مختلفي وجود دارد که مانع رشد و ارتقاي نوآوري مي شود، از جمله:
شکست در ايجاد فرهنگي که از نوآوري حمايت کند، عدم اختصاص مالکيت ايده از طرف مديران، عدم وجود فرآيند گسترده و درک شده توسط تمامي سازمان، عدم اختصاص منابع به فرآيندهاي فوق، شکست در ايجاد ارتباط بين نوآريها و استراتژيهاي سازمان، عدم اختصاص زمان و انرژي مناسب به خط اول آشوبي ارائه محصول، شکست در ايجاد تنوع کافي در فرآيندها، شکست در ايجاد معيارها و ابزارهاي ارزيابي قبل از شروع کار، شکست در آموزش گروه نوآوري و عدم وجود سيستم مديريت ايده ها، كه طبيعتاً هر يك از اين موانع در كشور ما نيز كم و بيش در بخش هاي مختلف كشور از جمله بخش صنعت و معدن خود را نشان مي دهد.
4- پرداختن به مفهوم نوآوري و فرهنگ سازي آن را در صنعت نساجي تا چه حد ضروري مي دانيد؟
با توجه به اين كه عصر حاضر، عصر نوآوري است، ضرورت اين مسئله در همه ابعاد زندگي انكارناپذير است. نوآوري مي تواند در بعد ملي راهگشاي مشکلات اقتصادي باشد، همانگونه كه ساير کشورهاي در حال توسعه با استفاده از نوآوري و کاربرد آن در عرصه هاي مختلف به دستاوردهاي شايان توجهي رسيده اند. در بعد سازماني نيز خلاقيت و نوآوري موجب پيدايش سازمان، توليدات و خدمات، افزايش كميت، كيفيت و تنوع توليدات و خدمات، موفقيت در رقابت، كاهش هزينهها، ضايعات و اتلاف منابع، افزايش انگيزه كاري كاركنان، ارتقاي سطح بهداشت رواني و رضايت شغلي آنان، ارتقاي بهره وري سازمان، تحريك و تشويق حس رقابت و همچنين عامل تحريك و مهيا كردن عوامل توليد مي گردد.
5- به نظر شما مشکلات صنايع کشور عمدتاً ناشي از کمبود نوآور و بي توجهي صنعتگران به مقوله نوآوري است يا به عدم حمايت کافي از نوآوران اين عرصه مربوط مي شود؟
در حال حاضر مشكلات بخش صنعت و معدن كشور از عوامل مختلفي از جمله تحريم ها ناشي مي شود و مسئله کمبود نوآور، بي توجهي صنعتگران به مقوله نوآوري و همچنين عدم حمايت کافي از نوآوران اين عرصه، بخشي از مشكلات موجود در صنعت را تشكيل مي دهند. اما اگر بخواهيم ببينيم كه بين اين دو مقوله، كدام يك حادتر است، بايد گفت كه در حال حاضر در هر دو مقوله در كشور دچار مشكل هستيم. اما ما ميتوانيم با حمايت موثر و كافي از نوآوران و افراد خلاق و نيز فراهم آوردن زمينههاي لازم جهت سوق دادن بخش صنعت كشور به سمت نوآوري و ايجاد واحدهاي تحقيق و توسعه در بخشهاي مختلف صنعتي كشور، مشكلات صنعت را با اتكاء به دانش و توان متخصصان داخلي برطرف كنيم و زمينههاي لازم را در جهت توليد و كارآفريني در كشور مهيا سازيم.
6- برنامه هاي آتي ستاد براي شکوفايي صنايع از جمله صنعت نساجي کشور چيست؟
الف- تشکيل کميته اطلاع رساني كه برنامه هاي اصلي اين كميته در دو بخش زير مي باشد:
1- معرفي و اطلاع رساني طرح هاي نوآوري در حوزه صنعت و معدن كشور
2- برگزاري همايش و نمايشگاه تخصصي از دستاوردهاي نوآورانه در حوزه صنعت و معدن كشور و معرفي در حدود 100 طرح نوآوري برتر در اواخر آذرماه سال جاري
ب- تهيه بانک اطلاعات واحدهاي تحقيق و توسعه صنايع و معادن (كه يكي از شاهراههاي تحقق نوآوري است)
لازم به ذكر است كه در حال حاضر بيش از 1000 واحد فقط در وزارت صنايع و معادن داراي واحدهاي تحقيق و توسعه رسمي هستند، ولي متأسفانه در بسياري از اين شركتها بخش تحقيق و توسعه در متن فعاليتهاي جاري قرار نداشته و نقش آنها در اثر بخشي فعاليتهاي پژوهشي كمرنگ و حاشيه اي است.
ج- ارزيابي نوآوري در كشور و ارائه گزارش ساليانه
د- راه اندازي شبكه ملي مديريت نوآوري تا اواخر آذرماه سال جاري و به وجود آوردن امکان دسترسي عموم به اين سامانه جهت ارائه طرح هاي جديد
7- لطفاً در مورد ساختار شبکه ملي مديريت نوآوري و کارايي آن براي صاحبان طرحها و ايده هاي نوآوري توضيح دهيد.
از آنجا كه انجام فرآيند ايده يابي، ارائه طرح و تجاري سازي آن و همچنين ارائه حمايتهاي دولتي از طـرحهـا بـه صـورت پراكنده و غيرمتمركز که در حال حاضر توسط سازمانهاي مختلف تحت پوشش وزارت صنايع در حال انجام است، آسيبهايي را براي نظام نوآوري صنايع و معادن به همـراه داشـته اسـت، ستاد نوآوري و شكوفايي صنايع و معادن به منظور ساماندهي ايده ها، تجاري سازي و حمايت از نوآوران حوزه صنعت و معدن، راهكار شبكه ملي مديريت نوآوري را ارائه نمود.
اين شبکه كه ذينفعان آن صاحبان ايده و طرح، سرمايه گذاران و حاميان دولتي خواهند بود، سامانه اي است براي مديريت مجموعه اي از بازيگران و روابط فيمابين که جريان نوآوري را در سطح ملي برقرار مي کنند. پياده سازي اين سيستم به کمک فناوري اطلاعات شفافيت، سرعت، قابليت دسترسي، انعطاف پذيري و امکان گسترش آن را در سطح ملي تضمين مي نمايد.
شبكه مذكور از زيرسيستمهاي زير تشكيل شده است:
– سامانه مديريت طرح ها: که امكان ثبت طرح توسط صاحبان ايـده و مـديريت گـردش طـرح در ستاد نوآوري و شكوفايي را فراهم مي كند .
– سامانه بورس ايده: که به صورت يك سايت اطـلاع رسـاني عمـل كـرده و امكـان اطـلاع رساني طرح هاي موجود و همچنين ارتباط صاحبان ايده بـا سـرمايه گذاران را فراهم مي سازد .
– سامانه مديريت مالكيت معنوي: که با ثبت امـن مشخصـات طـرح و صـاحب آن، روال هـاي مـديريت مالكيت معنوي طرح را در اختيار صاحب طرح مي گذارد.
8- به نظر شما، مجلات تخصصي صنعتي، چگونه مي توانند در جهت نهادينه نمودن فرهنگ نوآوري و شکوفا نمودن آنها گام بردارند؟
نهادينه نمودن فرهنگ نوآوري و شکوفا نمودن آنها امري است كه عزم ملي و جدي دولت، صنعت و دانشگاه را مي طلبد. اما همان طور كه اشاره گرديد، رسانه ها، مطبوعات و نشريات نيز مي توانند با فرهنگ سازي از طريق مبازره با ذهنيت هاي منفي در زمينه حركت به سمت نوآوري، افزايش انگيزه افراد به منظور امتحان ابزارهاي جديد، كمك به توليد دانش و تكنولوژي جديد، جلوگيري و انتقاد از سكون و رخوت، انعكاس موفقيت ها و مشكلات واحدهاي صنعتي نوآور و واحدهاي تحقيق و توسعه، آشنا ساختن صنعتگران داخلي با تكنولوژي هاي جديد خارجي، مقايسه وضعيت نوآوري در صنايع كشور با كشورهاي خارجي و… در اين جهت گام بردارند.
در پايان از تلاش شما در مجموعه صنعت كهن سپاسگزاري نموده و اميدوارم كه شما و ديگر همكاراني كه در ساير مجلات تخصصي كشور قلم مي نگاريد، بيش از گذشته به مسئله نوآوري در حوزه صنايع و معادن توجه نماييد.
