صادرات بدون تأمين مواد اوليه معنايي ندارد
مصاحبه با آقاي دكتر شيباني مدير عامل شركت صنايع موكت همدان
همواره وقتي از داشته هايمان صحبت مي كنيم بي شك به خود و به سرزمين خود مي باليم. به اوج مي رسيم . ناخود آگاه سؤالي در ذهنمان پيش مي آيد كه پس چرا اين همه مشكل؟ و باز هم ناخودآگاه پاسخ سؤالمان در ذهن نقش مي بندد كه حلقه گمشده چرخه توليد و پيشرفت صنعتي همان ضعف مديريت كلان است كه سال ها بوده و هنوز هم آزار دهنده است و مانع.
امروزه ايران در حال بدل شدن به يكي از بزرگ ترين توليد كنندگان مواد پتروشيمي در جهان است و اين مطلب براي صنايع پايين دستي از جمله نساجي مزيت بزرگي به شمار مي رود. اما مشكلات زيادي براي تأمين مواد اوليه واحدهاي نساجي به ويژه توليد كنندگان موكت و الياف مصنوعي وجود دارد. در زير آقاي دكتر شيباني مدير عامل شركت صنايع موكت همدان علاوه بر معرفي اين شركت، به گوشه اي از تنگناهاي موجود در تأمين مواد اوليه در صنعت كهن نساجي اشاره مي كند.
معرفي شركت موكت همدان
موكت همدان در سال 1362 براي تأسيس يك واحد موكت نمدي از وزارت صنايع مجوز گرفت و در سال 1367 وارد بازار توليد شد. در طرح توسعه كارخانه مه ترين كار ما تأسيس واحد الياف سازي بود. امروزه ما در شركت موكت همدان مواد اوليه يعني الياف پلي پروپيلن را خودمان توليد مي كنيم كه كيفيت بسيار بالايي دارد. در گام بعدي اقدام به تأسيس يك واحد شيميايي و ساخت رزين كرديم كه به اعتقاد بنده در سطح منطقه از بهترين هاست و به آن افتخار مي كنيم. طيف محصولات توليدي آن انواع لاتكس، روغن هاي نرم كننده و … است.
باز هم به اينجا بسنده كرديم و با توجه به حمايت هاي استان در سال 85 يك خط كامل موكت عريض (با عرض 5 متر) از آلمان خريداري كرديم و آخرين ماشين آن هم اكنون در حال نصب است. با اين خط بخش موكت صنايع همدان تكميل شده و نيازي به توسعه جديد نخواهد داشت.
طيف محصولات ما 100% پلي پروپيلن است كه خوشبختانه در داخل توليد مي شود. هر چند كه ما براي تهيه آن با مشكل مواجه هستيم.
من به عنوان كسي كه در موكت همدان مشغول هستم و نيز در چندين كارخانه توليد موكت نمدي عضو هيات مديره هستم، گاهي اوقات بسيار نگران مي شدم كه ناخواسته اين فعاليت ها لطمه اي به پيكره هنر و صنعت بي نظير فرش دستباف ايران وارد كند. زيرا ايران با فرش دستباف شناخته مي شود و نبايد كاري كرد چيزي كه سينه به سينه و نسل به نسل منتقل شده را با دست خودمان به حاشيه برده و كمرنگ كنيم.
اما آن روي سكه اين است كه اين نوع موكت اغلب مورد مصرف طيف وسيعي از اقشار جامعه است كه قدرت خريد كمتري دارند. قطعاً بايد براي تمام اقشار جامعه كفپوش مناسب توليد كرد.
مشكلات تأمين مواد اوليه
در 10 سال گذشته ماشين آلات با تكنولوژي بالاي بسياري وارد صنعت نساجي ايران شده واز اين نظر وضعيت بسيار مناسبي داريم. حتي در بخش فرش ماشيني و موكت ماشين آلات نصب شده در ايران تكنولوژي بالاتري در مقايسه با ديگر كشورها دارند. نيروي انساني ماهر و كارآمد در ايران وجود دارد. از طرفي صنعت نساجي صنعتي ريشه دار و بزرگ در ايران است. اما يكي از بزرگترين مشكلات واحدهاي نساجي در حال حاضر مشكل تامين مواد اوليه است. اگر تامين مواد اوليه براي واحدهاي نساجي مقدور گردد، ما مزيت خوبي در اين زمينه داريم. ما در مورد تأمين گرانول و VAM هميشه مشكل داريم. برنامه ريزي براي صادرات و فروش بدون تضمين تهيه مواد اوليه بي معني است. مثلاً در حال حاضر تنها منبع توليد كننده VAM (وينيل استات) در ايران، پتروشيمي اراك است كه فعلاً VAM توليد نمي كند و واحدهاي توليد كننده لاتكس مجبور به تعطيلي موقت هستند. به نظر من بايد مشكل مواد اوليه را زودتر حل كرد.
براي توليد كنندگان بسيار سخت است قبول كنند كه مواد اوليه اي كه آنها سخت به دنبال آن هستند به عنوان اينكه صادرات مي كنيم به خارج برود و دست خود توليد كنندگان داخلي از آن كوتاه باشد. حتي توليدكنندگان داخلي حاضرند مواد پتروشيمي را به قيمت صادرات آن خريداري كنند اما باز هم نمي شود.
حتي در بعضي موارد توليدكنندگان مجبور مي شوند مواد اوليه را به قيمت بالاتر از قيمت جهان آن خريداري كنند. به اعتقاد من دولت بايد به اين بخش سوبسيد اختصاص دهد. در بخشي كه بنده در آن فعاليت مي كنم مي توانم عرض كنم كه كيفيت كالاي ما قطعاً از كيفيت چين بالاتر است، مسافت ما تا بازارهاي اروپايي از چين كمتر است، اما ما نمي توانيم با چين رقابت كنيم و علت آن سوبسيدهايي است كه دولت هايي مانند چين به عناوين مختلف به توليدكنندگان مي دهند.
امروزه ما وقتي موكت را مي فروشيم در صورتي كه پول آنرا 5 ماه بعد هم بگيريم بسيار خوشحال خواهيم بود، اما امروزه ما براي خريد مواد پتروشيمي و گرانول از واحدهاي دولتي بايد پول بگيريم بسيار خوشحال خواهيم بود. اما امروزه ما براي خريد مواد پتروشيمي و گرانول از واحدهاي دولتي بايد پول نقد و چك بانكي ببريم و تازه اگر لطف كنند ما را در نوبت قرار مي دهند. در حالي كه بايد براي واحدهاي توليدي مزيت هاي فراواني قائل باشند. اين گونه رفتار با توليد كنندگان بسيار دور از انصاف خواهد بود.
ظرفيت هاي توليد موكت نمدي در ايران
در سال 62 تمام ظرفيتي كه براي توليد موكت نمدي در ايران در نظر گرفته شده بود، 40 ميليون متر مربع بود كه تنها در غالب 11 موافقت اصولي يك ميليون و 250 هزار متري ارائه شد. بعد از آن به دليل سرمايه گذاري بيش از حد و ورود سرمايه هاي جديد ظرفيت توليد سريعاً بالا رفت. در اينجا اتفاقي رخ داد. اينكه قدرت خريد مردم پائين آمد. پيش بيني مي شد كه هر سه سال مردم كفپوش هاي خود را عوض نكنند، اما به دليل پائين بودن قدرت خريد مردم امروزه سه سال به 7 يا 8 سال تبديل شده است. در حال حاضر عرضه بر تقاضا فزوني دارد و ما بايد به بازارهاي خارجي فكر كنيم. به نظر من اگر تمام 170 ميليون متر ظرفيت فعلي توليد موكت نمدي خود را نيز صادر كنيم، باز هم (با توجه له بازارهاي منطقه) بازار نياز دارد.
