مرثيه براي اقتصاد مولد

بازار در ايران تبديل به ويترين ناكاميها و نامراديهاي اقتصادي شده است. وقتي در بازار قدم ميزني بيشتر از هر وقت ديگري به اين نتيجه ميرسي كه اقتصاد ايران روزهاي بدي را پشت سر ميگذارد.
بدون تعارف در بازار ايران از شير مرغ تا جان آدميزاد را ميتوان با ماركهاي خارجي پيدا كرد. چند وقت پيش به عنوان يك معلم سر كلاس به شاگردانم گفتم كه از هر چه مارك خارجي است، بيزارم اما حالا ميخواهم اين جمله خودم را پس بگيرم.
ماركها در بسياري از مواقع نشاندهنده همت و تلاش اقتصادي هستند. اينكه ماركهاي خارجي در قالب هر كالايي و در هر بازاري به وفور در اقتصاد ايران يافت ميشود تقصير توليدكنندههاي غربي نيست. آنها به خوبي تلاش كردهاند و محصولات خود را به بازار كشورهاي مختلف ميفرستند، بدون شك مقصر ما و مديران اقتصاد هستيم كه درهاي اقتصاد خود را به روي كالاهاي خارجي باز كردهايم.
از قديم گفتهاند كه ايرانيها ميتوانند با هوش خود بر بسياري از موانع پيروز شوند اما حالا چه شده است كه نميتوانيم به گونهاي اقتصاد خود را جلو ببريم كه ما هم جايي در ميان كالاهاي مختلف خارجي داشته باشيم؟ من بدون تعارف مديران و برنامهريزان اجرايي اقتصاد را مقصر ميدانم. اقتصاد ما دولتي است و برنامههاي اقتصادي ما را هم دولتيها تدوين ميكنند، براي همين وقتي ميبينيم كه تا اين حد آماج كالاهاي خارجي نفس را از توليدات ايراني گرفته است بايد از مديران و برنامهريزان اجرايي بخواهيم كه توضيح دهند.
مخصوصا حالا بايد اين توضيح جزيي از وظايف آنها باشد چون خط و سير حركت آنها از سوي عقلاي بزرگ نيز مشخص و به خوبي راه توليد و توليدگرايي براي آنها روشن شده است اما اينكه چرا باز هم برنامهريزان اقتصادي به سمتي نميروند كه توليد در راس قرار بگيرد، پرسشي است كه جواب آن حتما راهگشا و تعيينكننده است.
براي من به عنوان يك استاد دانشگاه و كسي كه به تئوريهاي اقتصادي دسترسي دارد، اين فرضيه وجود دارد كه شايد برخي مديران اقتصادي از انديشههاي سوداگري و دلالي سود ميبرند كه هر چه همه ميگويند بايد راه براي واردات كالاهاي خارجي با منطق اقتصادي باز شود باز هم اين راه بهگونهاي گشوده ميشود كه هيچ اتكايي به منطق و راهبردهاي اقتصادي ندارد.
بدون شك وقتي از عسل تا دسته بيل و از برنج تا چوب بستني و حتي چهارپايان در فهرست كالاهاي وارداتي قرار دارند، نميتوان به سادگي مدعي وجود منطق در واردات شد. به نظر من كار اقتصاد ما به بيراهه رسيده است. اين روزها در خبرها ميآيد كه در ۳۱ سال گذشته ۷۷۰ميليارددلار كالا وارد كشور شده كه فقط ۴۵درصد آن در هفت سال گذشته بوده است. اين يك علامت خطر است كه اگر جدي گرفته نشود بايد براي اقتصاد مولد مرثيه خواند.



