تبليغات و بازاريابي قالي ايراني، ريشه در تاريخ کهن دارد

فرش ايران به دليل سابقه طولاني در توليد و تجارت کشور و تنوع در طرح‌ها و نقش‌هاي خود و نيز پراکندگي مناطق جغرافيايي که در آن توليد مي‌شود و سبک خاصش در همه جهان شناخته شده است.

پادشاهان ايراني در دوران گذشته يکي از اقلامي را که به عنوان هدايا براي همتايان خود مي‌فرستادند، فرش دستبافت بوده که اين روش تبليغي، سهم عمده‌اي در بازاريابي و معرفي قالي ايران داشته است. همچنين گردشگران زيادي که از عهد صفويه به ايران سفر کرده بودند در سفرنامه‌ها و يادداشت‌هاي خود به کيفيت و تنوع منحصر به فرد اين دست بافته‌هاي نفيس اشاره داشتند که همگي اين‌ها باعث رقم خوردن نام نيک و معتبر براي فرش ايران در جهان گرديده است.

در بسياري از نقاط دنيا فرش دست بافت را با نام ايران و ايران را نيز با نام قالي آن مي‌شناسند به‌عبارتي مي‌توان گفت فرش دستبافت پرچم دوم کشور ما محسوب مي‌شود.

دکتر کارگر مشاور رسانه‌اي و تبليغات شرکت سهامي فرش ايران ضمن اشاره با مطالب فوق، بازاريابي براي حفظ و گسترش بازارهاي هدف را نيازمند بهره‌گيري از متدهاي متنوعي دانست و اظهار داشت: با توجه به اينکه پيشينه فرهنگي و هنري مسير ساده‌تري براي تبليغات، پيش روي اين صنعت قرار داده و در عين حال فرش ايراني در بازاهاي جهاني شناخته شده است، اما بي‌نياز از تبليغات نيست.

او با اشاره به اينکه اقدامات بازاريابي در دو بخش خصوصي و دولتي پيگيري و اجرا مي‌شود گفت: بخش خصوصي شامل تجار و صادرکنندگاني است که از دير باز برندهاي خود را معرفي و به بازارهاي خارجي عرضه مي‌کنند و بخش دولتي نيز با حضور در نمايشگاه‌هاي عمومي و تخصصي و استفاده از ابزارهاي تاثيرگذار مثل صنعت سينما و نشريات نقش مهمي در معرفي فرش ايراني ايفا مي‌کند. به‌عنوان نمونه مرکز ملي فرش ايران در اقدامي هدفمند با حمايت از فيلم‌هاي داخلي و خارجي و نيز مشارکت در ساخت مستندي با عنوان فرش ايراني از حضور15 کارگردان مطرح سينما استفاده کرد که اين فيلم در فستيوال‌هاي معتبر نيز حضور يافت.

همچنين در نمايشگاه‌هاي مختلفي که در حوزه دکوراسيون داخلي منزل در کشورهاي مختلف برگزار شده، شرکت فعال داشتيم و با نشرياتي نيز که در اين حوزه مطلب چاپ مي‌کنند همکاري‌هايي در جهت بازاريابي و تبليغات فرش دستبافت در همه دنيا انجام شده است.

وي گفت: بهره‌گيري از ساير ابزارهاي تبليغاتي مثل اهداء فرش و تابلو فرش‌هاي نفيس به اعضاي تيم‌هاي ورزشي و رخدادهاي بزرگي مثل بافت تابلو فرش‌هايي از تصاوير سران کشورها و اهدا به سازمان ملل متحد، در واقع بهانه‌اي براي حفظ و ايجاد بازارهاي جديد در دنيا مي‌باشند.

مشاور رسانه‌اي و تبليغاتي مرکز ملي فرش ايران با تاکيد به اين موضوع که فرش ايران داراي مشتريان ثابت دربازارهاي سنتي است گفت: به دست آوردن مشتريان و بازارهاي تازه نيز در دستور برنامه‌هاي تبليغاتي اين مرکز قرار دارد که بر همين مبنا اقداماتي در جهت تحقيقات بازار صورت مي‌گيرد.

او مشخصه خاص: تنوع در طرح و اندازه و سبک و رنگ فرش دستبافت ايران را عامل مهم گرايش مشتريان به دست بافت‌هاي توام با هنر ايراني دانست و افزود: فرش ايراني مي‌تواند پاسخگوي سلايق مختلفي باشد. وي با بيان اين نکته که برخي مردم دنيا فرش‌هايي با رنگ سرد مي‌پسندند و برخي رنگ‌هاي گرم را ترجيح مي‌دهند، در برخي فرهنگ‌ها اندازه و قطع کوچک و در برخي ديگر مثل کشورهاي عربي فرش‌هاي بزرگ پارچه به خاطر معماري منازلشان متقاضي بيشتري دارد که اين ابعاد فقط و فقط در ايران توليد مي‌شود گفت: بزرگترين فرش دستبافت دنيا به سفارش عمارات، در نيشابور در ابعاد 6 هزار متر مربع بافته شد و بعد از رونمايي در مصلاي تهران و ثبت در کتاب گينس در يکي از مساجد ابوظبي پهن شده است.

وي در پاسخ به اين پرسش که براي مقابله با رقبايي که اقدام به کپي‌برداري از طرح‌ها و نقشه‌هاي فرش‌هاي ايراني کرده‌اند چه تدابير انديشيده شده افزود: هندوستان، چين، پاکستان از جمله کشورهايي بودند که اقدام به کپي‌برداري از نقشه و طرح‌هاي ايراني و عرضه آن به بازار نمودند، که دولت ايران نيز از طريق همکاري با سازمان جهاني مالکيت فکري يا wipo و حافظه يونسکو نسبت به ثبت نقوش و طرح‌هاي نقاط مختلف جغرافيايي توليد کننده‌ي فرش ايراني اقدامات موثري را تا کنون صورت داده و براي جلوگيري از اين‌گونه اقدامات راه‌هاي قانوني را در سطح ملي و بين‌المللي دنبال مي‌کند. او در مورد کپي‌برداري کشور چين از نقوش ايراني گفت: در چند سال گذشته اين کشور اقدام به توليد فرش دست بافت با طرح‌هاي ايراني کرده بود ولي در حال حاضر تغيير شرايط اقتصادي اين کشور و ظهور طبقه ثروتمند باعث شده تا چين حتي به عنوان وارد کننده فرش ايران مطرح باشد.
البته بايد به اين موضوع اشاره داشت که ويژگي هنر اصيل ايراني در فرش دستباف کاملاً متمايز است و مشتري که به‌دنبال کالاي اصيل باشد به‌خوبي آن را تشخيص مي‌دهد مثل آنکه کسي بخواهد ساعت ساخت کشور سوييس را تهيه کند که قطعاً براي ساعت کپي شده ساخت چين هزينه نمي‌کند.

دکتر کارگر در مورد شرايط کنوني بازار فرش دستبافت ايران گفت: تقريباً سالانه در کشور 5 ميليون متر مربع فرش بافته مي‌شود که دوسوم آن صادر شده و يک سوم ديگر در داخل متقاضي دارد اما با توجه به اينکه عموماً فرش دستبافت به‌خصوص در خارج از کشور نوعي کالاي لوکس محسوب مي‌شود، چالش‌هاي اقتصادي به‌وجود آمده در اروپا و آمريکا به‌نوعي باعث شده فرش ايراني از سبد خانوارهايي که به آن علاقه داشتند حذف شود و همچنين کشور آمريکا به عنوان يکي از قديمي‌ترين و پرتقاضاترين بازارهاي فرش دستبافت ايراني در جريان تحريم‌ها از دو سال گذشته واردات فرش را از ايران ممنوع اعلام کرد که اين عامل تاثير زيادي در کاهش صادرات فرش داشت ولي صادرات به کشور چين تا حدودي اين کاهش را جبران کرد.
در کل بايد گفت: در سال 91 صادرات فرش ايران شرايط خوبي نداشت همچنان که در تاريخ تجارت اين کالا پيوسته فراز و نشيب‌هايي وجود داشته و در نهايت به‌خاطر اصالت اين هنر منحصر بفرد دوباره جايگاه واقعي خود را باز يافته است.

مشاور رسانه‌اي شرکت سهامي فرش ايران برگزاري نمايشگاه‌هاي سالانه داخلي که مهمترين آن اوايل مهر ماه هر سال با دعوت از تجار داخلي و خارجي در محل نمايشگاه‌هاي بين‌المللي تهران برگزار مي‌شود را عامل تاثيرگذاري در معرفي و ايجاد ارتباط توليدکننده‌ها و تجار عنوان کرد و همچنين برگزاري فروش ويژه فرش دستبافت در فروشگاه‌ها را که براي سومين سال متوالي با همکاري اتحاديه‌هاي فروشندگان و وزارت صنعت معدن و تجارت و مرکز ملي سهامي فرش ايران در اواخر اسفند درهمه استان‌ها که با تخفيف و تسهيلات خاص برگزارشد را از ديگر رخدادهايي دانست که در رونق بازار داخلي تاثير مهمي بر جاي مي‌گذارد.

خبرنگار: مريم غضنفری

منبع: کارپتور