يارانه، ترمز توليد فرش دستباف فارس را کشيد
ديگر از آن زمان که صداي بافت قالي از تک تک خانههاي روستاييان استان فارس به گوش ميرسيد گذشته است، امروز در دستان قاليبافان استان به جاي «دارق» کارت دريافت يارانه است.به گزارش مهر، از آن زمان که صداي کوبيدن ابزار قاليبافي را بر دار قالي ميشد از دهها متر آنطرف تر از خانههاي روستاييان شنيد خيلي وقت است که گذشته، امروز کارتهاي يارانه جاي دارق (وسيلهاي داراي دندانههاي فلزي با فاصله منظم و دسته چوبي يا فلزي، وزني در حدود نيم کيلو داشته و براي کوبيدن و قرار دادن پود در بين تارها بعد از هر رج بافت استفاده ميشود) قاليبافي را گرفته و ديگر کسي حوصله کار کردن با دار قالي را ندارد.
فارس از جمله استانهايي است که بيشترين تعداد عشاير و روستاييان کشور را به خود اختصاص داده که اين داشته بزرگ باعث شده بود که فارس طي ساليان گذشته به عنوان توليد کننده برتر فرش دستباف معرفي شود.داشتن چنين پتانسيل نه تنها براي استان فارس بلکه براي خود روستاييان و عشاير نيز فرصت بزرگي بود زيرا کسب درآمد از اين طريق باعث توسعه همه جانبه اين بخش از مردم اجتماع ميشد.از طرفي ديگر صادرات فرش دستباف استان فارس بود که طي چندين سال گذشته همواره در رتبههاي برتر کشور قرار داشت و از اين طريق علاوه بر توسعه داخلي استان شرايط مناسبي را براي افزايش صادرات مهيا کرده بود.اما اين روند طي دو سال گذشته به کلي متفاوت شده و ديگر ازآن وضعيت مناسب خبري نيست زيرا امروز چالشهاي مختلفي در سر راه بافندگان و صادر کنندگان فرش استان فارس قرار گرفته است.قاچاق پشم استان فارس که از مرغوب ترين پشمهاي دنيا است به کشورهاي همسايه و الگو برداري اين کشورها از فرش فارس باعث شد که صادر کنندگان فرش برخي از بازارهاي هدف خود را از دست بدهند و حتي کشوري مثل چين و هند نيز نوع ديگري از فرش را با رنگ و پشم به کار رفته در فرشهاي دستباف استان فارس ارايه کرده که از لحاظ قيمتي چندين برابر کمتر از فرش استان فارس است.اما اين حکايت در بخش صادرات است در حاليکه مشکل بزرگ در توليد فرش دستباف در داخل استان فارس روي داده و امروز ديگر تمايل چنداني براي بافت فرش وجود ندارد.دارهاي قالي همچنان در خانههاي روستاييان و عشاير موجود است اما از بافندگان خبري نيست و به جاي اينکه بافت فرش به عنوان يک فرصت براي کسب درآمد به حساب آيد اکثر روستاييان ترجيح داده اند که يارانههاي نقدي را دريافت کنند.امروز دريافت يارانه به عنوان يک محل درآمد براي اکثر افراد روستايي تبديل شده زيرا جامعه روستايي و عشايري که هر خانواده از تعداد افراد زيادي تشکيل شده با دريافت سهم يارانه هر فرد خانواده، ديگر احتياجي به گذراندن وقت در پاي دارهاي قالي ندارند.اين بحث به عنوان يک فرهنگ تاثير گذاشته و در حاليکه صنايع دستي استان فارس و به خصوص فرش دستباف استان فارس داراي جايگاه بالايي در کشور بود امروز اگر مسئولين به اين وضعيت توجه نداشته باشند فارس بايد با اين هنر بزرگ خداحافظي کند.اما رئيس توليد کنندگان و صادر کنندگان دستباف استان فارس در اين خصوص به مهر، گفت: نسل جديد علاقه اي به بافت فرش ندارد و اين مشکل از زماني خود را نمايان کرد که بحث پرداخت نقدينگي يارانهها آغاز شد.
حميد رضا ذوالنوار ادامه داد: تا قبل از پرداخت يارانههاي نقدي مشکل داشتيم اما اجرايي شدن پرداخت يارانهها وضعيت فرش دستباف را با خطر شديد مواجه کرد در حاليکه امروز پرداخت اين يارانهها به ترمزي براي بافت فرش تبديل شده است.وي با اشاره به اينکه امروز تنها 10 هزار نفر در استان فارس به بافت فرش مشغول هستند يادآور شد: تا دو سال پيش 30 هزار بافنده در استان فارس به بافت فرش مشغول بودند که فعاليت اين تعداد باعث شده بود که صادرات فرش استان فارس نيز با رونق فراوان مواجه شود.رئيس توليد کنندگان و صادر کنندگان فرش دستباف استان فارس، گفت: امروز تنها 10 تا 15 هزار نفر در کل استان فارس به بافت فرش مشغول هستند و جاي تاسف و نگراني است که اين هنر اصيل ايراني و فارسي در حال نابودي است.ذوالنواري با بيان اينکه قاچاق پشم و رنگ استان فارس نيز بر اين وضعيت افزوده است، گفت: پشم خام استان به کشورهاي هند، پاکستان و افغانستان قاچاق ميشود و اين کشورها فرشهايي را به عنوان فرش ايراني به بازارهاي جهاني عرضه ميکنند.وي افزود: از طرفي ديگر توليد کنندگان فارس در فصل بهار بايد مبلغ زيادي را به طور نقدي براي خريد پشم هزينه کنند در حاليکه بانکها نيز از پرداخت تسهيلات خودداري ميکنند.رئيس توليد کنندگان و صادر کنندگان فرش دستباف فارس تاکيد کرد: از طرفي ديگر قانون صادرات فرش دستباف نيز مانعي ديگر براي صادرات است زيرا گردش مالي فرش دو ساله است و در اين ميان قوانين صادراتي و بانکي مانعي بزرگ براي توسعه صادرات فرش استان است.
گزارش:هادي فتحي
منبع: کارپتور
