بافت قالي و تابلو فرش با تار و پود عشق

يکي از هنرهاي اصيل ايراني «فرش» است و از اين منظر طرقبه يکي از باسابقه ترين مراکز توليد فرش بوده که متاسفانه به دليل برخي سياست هاي غلط و دشواري قالي بافي اين هنر اصيل در طرقبه در حال نابودي است، خوشبختانه اکنون بافت تابلو فرش ها چند سالي است که با حمايت دولت و همت فرزندان نسل قالي باف طرقبه دوباره در حال شکل گيري است. هر چند شايد اين هنر تازه و نوبنياد هم حال و روز مناسبي نداشته باشد. همين امر انگيزه اي شد تا پاي صحبت هاي يکي از هنرمندان جوان و پرتلاش و کارآفرين شهر بنشينيم که مدتي است به طور مستمر در حال گسترش فعاليت هاي کاري و تجربه اندوزي در اين حوزه است اين کارشناس فرش و يکي از هنرمندان شهرستان طرقبه شانديز از فعاليت هايش چنين مي گويد: «عاطفه مداح» هستم، به همراه ديگر هنرمندان از سال ۸۷ فعاليت در حوزه بافت تابلو فرش را شروع کرده ايم تاکنون حدود ۳۰۰ بافنده داريم که بافت فرش و تابلوفرش را آموزش ديده و مدرک گرفته اند و البته ۵۰ نفر از اين بافندگان هم اکنون مشغول کارند و در حال احياي اين هنر با ارزش هستند.

وي در ادامه مي افزايد: با توجه به رکود هنر سبدبافي با ارغوان و ساقه گندم که در طرقبه تقريبا بازار خود را از دست داده است اين هنر به مراتب درآمدزاتر و ارزشمند تر است. هنر بافت تابلوفرش نياز به فضاي زياد و سرمايه زيادي ندارد، بنابراين اکثريت بافنده هاي ما از فعاليت اقتصادي و هنري خود بسيار راضي هستند. امروزه عمده فعاليت مان در زمينه بافت تابلوفرش و بافت فرش هاي تزييني است که سعي داريم بافت گبه و گليم را نيز در شهرستان رونق بدهيم که البته همه اين ها منوط به حمايت هاي دولتي است. وي مي گويد: براي بافت تابلو فرش ۱۰ جلسه ۲ ساعته، يک آدم کاملا بي اطلاع از هنر قالي بافي را تبديل به يک بافنده آشنا به صنعت قالي بافي مي کند. «مداح» مي افزايد: اکثر بانوان در طرقبه با استعدادند و از آن جايي که استعداد هنر قالي بافي را از پدر و مادرها به ارث برده اند، خيلي زود ماهر مي شوند.

متاسفانه آقايان زياد از اين هنر استقبال نکردند. در حالي که قبلا آقايان قالي باف هاي توانمندي بوده اند و مي شود حدس زد اگر علاقه نشان بدهند، خيلي زود مي توانند در اين هنر موفق شوند. اين هنرمند کارآفرين مي افزايد: سال گذشته فرمانداري و شوراهاي شهر طرقبه و شانديز مبلغ ۴۰ ميليون تومان براي حمايت از اين هنر در شهرستان اختصاص دادند که اين مبلغ به صورت وام پرداخت مي شد ( نفري ۲۰۰ هزار تومان) که با اين رقم آموزش مي ديدند، مواد اوليه مي خريدند و در خريد آثار هم حمايت مي شدند. يک شرکت هم زير نظر کميسيون امور بانوان بخشداري ها و فرمانداري شهرستان احداث شد به نام «زرباف ييلاق» که هنرمندان را از تنهايي و انزوا نجات داد و آن ها احساس کردند پشتوانه جدي دارند. البته مدتي بعد متاسفانه حمايت ها قطع شد و از آن جا که قالي بافي در طرقبه يک هنر نوپاست و نيازمند تداوم حمايت هاست، بسياري از فعالان با دلسردي در نتيجه گراني مواد اوليه ناچار به خالي گذاشتن «دارها» شدند. وي مي افزايد: بايد با حمايت جدي از هنرمندان نگذاريم برخي شرکت ها با قيمت هاي نازل دسترنج هنرمندان طرقبه اي و شانديزي را به دست آورند. نبايد بگذاريم اتفاقي که براي «قالي» افتاد براي تابلو فرش هم بيفتد. «عاطفه مداح» يادآور مي شود اولين کسي هستم که به خاطر علاقه، سال هاي پيش موفق به کسب مدرک مربوطه شدم و هم اکنون حدود ۵ ميليون تومان سرمايه ام را به اين کار اختصاص دادم که همه اين سرمايه ها از دل فروش همين تابلو فرش درآمده است. هم اکنون براي ۵۰ نفر اشتغال زايي کرده و به عنوان يک کار آفرين معرفي شده ام. وي خاطرنشان مي کند: اکنون نيازمند حمايت هستم اما متاسفانه چندان شاهد اين حمايت ها نبوده ام. من معتقدم اگر يک بازار مستقل براي ارائه آثارمان به صورت مستقيم و بي واسطه به مشتريان داشته باشيم که البته با حمايت جدي بخشداري ها و به ويژه فرمانداري امکان پذير است چون اصلا بودجه لازم براي تشکيل يک نمايشگاه عرضه مستقيم فرش را نداريم و اگر بتوانيم دوباره از وام هاي حمايتي بهره مند شويم اين هنر در منطقه پررونق خواهد شد.

نيازمند معرفي هستيم

کيفيت فرش طرقبه با تبريز و امثال آن به خوبي رقابت مي کند اما متاسفانه کسي فرش طرقبه را نمي شناسد پس بايد هنر قالي بافي و بافت تابلوفرش شناسانده شود.

ما دوست داريم فرش ها را در نمايشگاه هاي متعدد به نمايش بگذاريم اما متاسفانه امروز فرش ما با برند تبريز و نقاط ديگر گاه با قيمت هاي بالا به فروش مي رسد، در حالي که به هنرمند طرقبه اي منفعت زيادي نمي رسد و سود اصلي را دلالان مي برند.

جالب است بدانيد رشته تحصيلي من علوم سياسي بوده است و از روز اول نگاه اقتصادي و نگاه بازاري به اين هنر نداشتم. فقط علاقه به هنر قالي بافي بود و بس. فرش را عميقا دوست دارم گره زدن پاي دار را دوست دارم و الان هم با اين همه مشغله وقتي به خانه مي رسم، دوست دارم پاي دار، قالي ببافم.

وي مي افزايد: براي هنر امروز قالي بافي در طرقبه خيلي تلاش کردم و مشقات زيادي را تحمل کردم. در ابتدا مردم متاسفانه به علت سابقه ظلم هايي که به قالي بافان شده بود، نگاهي کاملا منفي به قالي بافي داشتند و البته هنوز هم بخشي از اين نگاه منفي وجود دارد ولي به تدريج وقتي اقشار بالاي جامعه که نياز مالي زيادي هم به اين کار ندارند با عشق و علاقه قالي مي بافند، احساس خوبي پيدا مي کنم و مي بينم تلاش هاي چند ساله نتيجه داده است. حرف آخر اين که از همه بانوان و آقايان خواهش مي کنم نگاه خود را به هنر قالي بافي عوض کنند. اين هنر يک هنر اصيل و پرافتخار است. به اين هنر فاخر احترام بگذاريد و يک بار ديگر بياييم از اول شروع کنيم. دارهاي قالي را به پا کنيم و دوباره قالي ببافيم. اما اين بار با عشق تا بار ديگر شهرت قالي طرقبه تا آن سوي مرزها برود.

منبع: کارپتور