بگذاريم مد و بخش خصوصي راه خود را پيدا كنند

نويسنده: عيسي كشاورز*

اگرچه تا رسيدن به نقطه مطلوب راه زيادي بايد طي شود، اما برآيند نمايشگاهي با عنوان اولين نمايشگاه مد و مانتو نسبت به گذشته قابل قياس نبود. سعي كرديم در اين نمايشگاه دو چرخه طراح و توليد كننده را به يكديگر نزديك تر كنيم. براي مدعي اين امر همين بس كه نسبت به دو دهه اخير در نمايشگاه به سليقه هاي بيشتري اجازه حضور داده شد و اين كاري بود كه براي اولين بار رخ داد. اميدواريم با تمام كمي و كاستي ها اين شبكه نظام مند جايگاهش را در ايران پيدا كند و در شرايطي كه مي بينيم كارهاي خارجي و چيني با كيفيت نازل در بازار ايران در حال جولان دادن هستند و اين گام هاي رو به پيشرفت بتواند كارساز باشد. ما براساس افقي كه براي سال 1404 در نظر گرفته ايم بايد بتوانيم در زمينه مد و لباس در ميان كشورهاي اسلامي جايگاهي با پتانسيل خوب خود پيدا كنيم. با توجه به امكانات محدود بايد از نگاه هاي تنگ نظرانه پرهيز كرد. عدم آشنايي و همگرايي با هم از جمله نقاط ضعف ماست كه اميدواريم با همت بلند وزارت ارشاد در كارگروه ساماندهي مد و لباس اين نقايص برطرف شوند و همه سازمان هاي دخيل در كنار هم با يك برنامه واحد كار كنند. متاسفانه با توجه به اينكه مانتو پوشش بيرون زنان ماست و يك كالاي ايراني شناخته شده و همچنين به عنوان لباس زنان ما به آن نگاه مي شود، اما هنوز نتوانسته جايگاه به روزشده اي را پيدا كند و به همين دليل نمي تواند در رقابت با عرصه هاي جهاني مطرح باشد. ما در عرضه مواد لازم در اين زمينه نظير پارچه و تجهيزات كمبودهاي بسياري داريم. در طراحي ها جاي خالي اراده ملي و رسانه ها به شدت احساس مي شود. مردم بايد به اين حوزه در سطح گفتمان ملي نگاه كنند و به آن ارزشي فراتر از يك مقوله دولتي بودن بدهند.

پيشگام بودن در عرصه لباس ملي كه هويت ملي ماست و ارزش هاي مشتركي را در آن سهيم هستيم، يكي از موضوعات مهم است كه بايد بيش از هر زمان ديگري به آن پرداخته شود. بايد به دور از مواضع فكري و فرهنگي حول اين ارزش مشترك و به دنبال يك ادبيات مشترك بود، چراكه تجربه نشان داده استفاده از اين لباس ملي در پيچ و خم خشك و رسمي ادارات و حوزه كار به نتيجه نمي رسد و شديدا نياز است كه نگاه ملي به مانتو ايجاد شود. اين تفكر نياز به فعاليت هاي فرهنگي بيشتري دارد، چراكه حوزه هاي فرهنگي هميشه در اين زمينه كارهاي نو و تازه اي به دور از اين حساسيت ها دارد. چرخه مد و لباس بيش از همه به توليد كننده و سليقه مخاطب نياز دارد و اين چرخه علمي همانقدر كه همانند يك ساعت دقيق عمل مي كند به همان ميزان حوزه كوتاه مدت و گذرايي دارد و بسيارند طرح هايي كه عمرشان به يك ساعت نمي رسد.
اين انسجام هنوز در بازار ايران ديده نمي شود چراكه در اين چرخه نه توليدكننده، نه طراح و نه بازار سليقه، حرف همديگر را نمي فهمند و اين چرخه معيوب به طور عبث به كار خود ادامه مي دهد. تالار گفت وگوي طراحان در نمايشگاه به همين علت به وجود آمد تا همه عوامل اين چرخه با هم گفت وگو كنند و چنانچه شاهد بوديم برخي از طراحان تا پاسي از شب با يكديگر گفت وگو مي كردند و اين گامي بود هرچند كوچك براي نزديك شدن به توليد برندهاي ملي. موضوع توليد در كشور ما به دليل وجود معضل قاچاق با مشكلاتي همراه است كه در سيستم خط دهي طراح و توليد كننده اختلال ايجاد مي كند. ما بايد با حمايت خود و حمايت سازمان هاي ديگر در اين زمينه دست توليد كننده و طراح را بگيريم و اتفاقا در اين زمينه دولت بايد كمترين دخالت را داشته باشد. اگر دولت به حمايت مالي بسنده كند و بگذارد عرصه خصوصي راه خودش را پيدا كند، اين چرخه مي تواند سهم مشترك خود را از بازار پيدا كند. دولت نبايد هيچ نقشي جز بستر سازي در اين زمينه ايفا كند. چراكه با اين وجود فضا از چيزي كه هست پيچيده تر مي شود. اين فرآيند حمايتي بايد سريع تر شود و بگذارد چرخه توليد و توزيع و عرضه و تقاضا خودشان راه شان را پيدا كنند. اين حمايت خودش را امروز در برپايي اين نمايشگاه نشان داد و در بلندمدت مي تواند در جلوگيري از عرضه پوشاك قاچاق تاثيرش را بگذارد.

با توجه به پتانسيلي كه در هنرمندان مان سراغ داريم، مي توانيم ادعا كنيم طراحان ما سرپنجه هايي همچون فرشبافان را دارند كه در عرصه هاي جهاني زبانزد خاص و عام هستند و مي توانند جاي شايسته اي را در دنيا براي خود بيايند. اميدواريم با گام هاي جدي تري كه بر مي داريم، عقب ماندگي سال هاي گذشته را جبران كنيم و همين كه امروز اين اقدام را براي رو به جلو حركت كردن برداشته ايم بسيار مهم است.
* دبير كارگروه ساماندهي مد و لباس

روزنامه شرق ، شماره 1416 به تاريخ 23/9/90، صفحه 13 (ظاهر آراسته)